कॅटेगरी: ऐतिहासिक

इतिहासातील बी.आर.आंबेडकर कोण होते? open

भीमराव रामजी आंबेडकर (१४ एप्रिल १८९१ - ६ डिसेंबर १९५६) हे भारतीय न्यायशास्त्रज्ञ, अर्थशास्त्रज्ञ, समाजसुधारक आणि राजकीय नेते होते ज्यांनी संविधान सभा वादातून भारतीय राज्यघटनेचा मसुदा तयार करणाऱ्या समितीचे नेतृत्व केले होते, त्यांनी पहिल्या मंत्रिमंडळात कायदा व न्याय मंत्री म्हणून काम केले होते. जवाहरलाल नेहरू, आणि प्रेरणा

पूर्ण वाचा →

इतिहासातील सर्वात मोठ्या साम्राज्यावर कोणी राज्य केले? open

मौर्य साम्राज्य हे प्राचीन जगाच्या इतिहासातील एक प्रमुख साम्राज्य असून भारताच्या इतिहासातील सर्वात मोठे साम्राज्य होते. मौर्य वंशाने शासन केलेल्या साम्राज्याचा कालखंड इ.

पूर्ण वाचा →

इतिहासाची साधने कोणती व किती? open

साधनांचे लिखित व अलिखित साधने असेही एक वर्गीकरण करता येते. लिखित साधनांत निरनिराळ्या भाषांमधील ग्रंथ, शकावल्या, करीने, वंशावळी, मआसिर, बखरी, तवारिखा, कागदपत्रे, ताम्रपट, शिलालेख, नामे इत्यादिंचा समावेश होतो. अलिखित साधनांत पुरातत्त्वीय वस्तू, भांडी, आयुधे, चित्रे, शिल्पे, वास्तू व स्मारके यांचा समावेश होतो.

पूर्ण वाचा →

इतिहास कसा निर्माण होतो? open

भूतकाळात काय घडले याविषयी त्यावेळेस लोकांनी काय नोंदवले (लिखित दस्तऐवज, सांस्कृतिक कलाकृती किंवा मौखिक परंपरा) या आधारे युक्तिवाद करणे समाविष्ट आहे .

पूर्ण वाचा →

आर्थर मारविकच्या मते इतिहास म्हणजे काय? open

या मूळ लेखात प्रोफेसर आर्थर मारविक 'द फंडामेंटल्स ऑफ हिस्ट्री' वर चर्चा करतात, इतिहासाची व्याख्या ' इतिहासकारांनी निर्माण केलेल्या भूतकाळाबद्दलचे ज्ञान, त्या ज्ञानाची निर्मिती, संवाद आणि शिकवण्यात गुंतलेली प्रत्येक गोष्ट ' अशी केली आहे.

पूर्ण वाचा →

इतिहासकार इतिहासाचा अभ्यास कसा करतात? open

इतिहास लिहिणारे इतिहासकार प्राथमिक स्त्रोतांच्या मूल्यावर जोर देतात, ते स्त्रोत वास्तविकपणे विशिष्ट कालखंडातील आहेत, अशा स्त्रोतांच्या मर्यादा समजून घेतात. गैर-इतिहासकार पुस्तके वाचतात किंवा डॉक्युमेंटरी पाहतात, तर इतिहासकार असे करतात आणि मूळ नोंदी शोधण्यासाठी संग्रहात जातात .

पूर्ण वाचा →

इतिहास लेखन शास्त्र म्हणजे काय? open

प्राचीन काळापासून आधुनिक काळापर्यंत उपलब्ध पुराव्यांवरून त्या त्या काळातील मानवी प्रयत्‍न, सामाजिक जीवनातील घडामोडी व परिस्थिती यांविषयी स्थळ, काळ व व्यक्ती यांच्या निर्देशांसह जे लेखन केले जाते, त्यास इतिहासलेखन म्हणतात.

पूर्ण वाचा →

इतिहासाचा केंद्रबिंदू कोण आहे? open

इतिहासाच्या कोणत्याही कालखंडाचा अभ्यास म्हणजे त्या कालखंडाच्या राजकीय, सामाजिक, आíथक, प्रशासकीय, सांस्कृतिक, धार्मिक बाजूंचा अभ्यास असतो. या शिवाय या सर्वांचा एकमेकांशी असलेला संबंध आणि परिणाम यांचा अभ्यास याचाही अंतर्भाव इतिहासात होतो.

पूर्ण वाचा →