जमाती प्रमुख आहेत. महाराष्ट्रात सह्याद्रीच्या परिसरातील आगरी, कातकरी, कोकणा, महादेव कोळी, ठाकूर, वारली, खानदेशातील भिल्ल आणि विदर्भातील गोंड ह्या जमाती मोठ्या आहेत. राजस्थानात भिल्लांची जमात सर्वत्र पसरलेली असून सर्वात मोठीही आहे.
पूर्ण वाचा →
बहुतेक आदिवासी लोक स्थलांतरित शेती किंवा स्विडन शेती करत असत . या प्रकारची शेती कायमस्वरूपी स्थायिक नसून ते विशिष्ट क्षेत्र साफ करून त्या भागातील वनस्पती झाकून तेथे शेती करत असत.
पूर्ण वाचा →
अनेक; समाजांनी ब्राह्मणांनी सांगितलेले सामाजिक नियम आणि विधी पाळले नाहीत . ते असंख्य असमान वर्गांमध्ये विभागले गेले नाहीत, या गटांना जमाती म्हटले गेले.
पूर्ण वाचा →
आदिवासींचा धर्म क्षेत्रीय म्हणजे त्यांच्या निवासस्थानापुरता मर्यादित असतो; त्यांची तीर्थक्षेत्रेही त्यांच्या भागातच असतात. आदिवासी अर्थव्यवस्थेत गटवार श्रमविभाजनाचा वा धंदेवार भिन्न सामाजिक गटांचा अभाव असतो. सर्व लोक सर्व प्रकारची कामे करतात. याशिवाय आदिवासी अर्थव्यवस्थेत उत्पादनाची साधने प्राथमिक स्वरूपाची असतात.
पूर्ण वाचा →
आदिवासी समाजांची प्रमुख वैशिष्ट्ये पुढीलप्रमाणे आहेत: आदिवासी समाज नात्यातील बंधांनी पूर्णपणे एकत्र आलेले असतात . आदिवासी समाजात मजबूत, जटिल, औपचारिक संघटना यासारखी काही वैशिष्ट्ये अनुपस्थित होती. आदिवासी समाजांना जमिनीचा सामुदायिक आधार असतो.
पूर्ण वाचा →
पाण्याची खालावत गुणवत्ता पर्यावरण, आरोग्य स्थिती आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेला हानी पोहोचवत आहे. जागतिक बँकेचे अध्यक्ष, डेव्हिड मालपास, आर्थिक परिणामांबद्दल चेतावणी देतात: "पाण्याची गुणवत्ता ढासळल्याने आर्थिक विकास थांबत आहे आणि अनेक देशांमध्ये गरिबी वाढवत आहे".प्रदूषित पाण्यामुळे कॉलरा, क्षयरोग, आमांश, कावीळ, जुलाब इत्यादी रोग होऊ शकतात. खरं तर, भारतात सुमारे 80% पोटाचे
पूर्ण वाचा →
विरघळलेल्या ऑक्सिजनमुळे जल प्रदूषण होत नाही.
पूर्ण वाचा →
तेल, घातक पदार्थ आणि इतर हानिकारक द्रवपदार्थ ज्यांना सांडपाणी म्हणून ओळखले जाते ते प्रवाहात टाकून, कारखाने त्यांना उघड्या गटारांमध्ये बदलतात . पाण्याचे सामान्य शुद्धीकरण चक्र, जे सूक्ष्मजीवांद्वारे चालते, या प्रदूषकांमुळे बाधित होते, ज्यामुळे पाण्याच्या साठ्यांचेही नुकसान होते.
पूर्ण वाचा →
जलप्रदूषण म्हणजे जलस्रोतांचे दूषितीकरण अशी व्याख्या करता येते. नद्या, सरोवरे, महासागर, भूजल आणि जलसाठे यांसारखे जलस्रोत औद्योगिक आणि कृषी सांडपाण्याने दूषित होतात तेव्हा जलप्रदूषण होते.
पूर्ण वाचा →
दूषित पाण्यात डासांची पैदास होऊन डेंग्यू, मलेरिया सारखे आजार होतात. रासायनिक पदार्थ युक्त दूषित पाणी सेवन केल्यास त्यांचा अत्यंत वाईट परिणाम आपल्या किडन्यांवर होतो. किडन्या निकामी होणे, कॅन्सर यासारखे गंभीर आजार उत्पन्न होतात. पाण्यातील जलचर प्राणी, पाण्यातील वनस्पती यांचे आरोग्य धोक्यात येते.
पूर्ण वाचा →