गारपीट, पाऊस आणि वारा यामुळे जमिनीची धूप
जमिनीच्या पृष्ठभागावरून वाहत्या पाण्याच्या वेगामुळे सतत सुपीक माती वाहून जात असते. अशा अवेळी येणाऱ्या पावसामुळे सध्या जमिनीवर पिके कमी असल्यामुळे कोरडवाहू भागात मातीची धूप जास्त होते. गारपीट आणि पावसामुळे जमिनीच्या पृष्ठभागावरील सुपीक मातीचे कण वेगळे होऊन धुपीस बळी पडतात.
चिकणमाती माती रोपांच्या वाढीसाठी उत्तम आहे कारण त्यात पाणी धरून ठेवण्याची क्षमता जास्त असते त्यामुळे ती दीर्घकाळ पाणी टिकवून ठेवते आणि वनस्पतींच्या वाढीसाठी आवश्यक पोषक तत्वे देखील टिकवून ठेवते.
पूर्ण वाचा →
मातीचा पोत महत्त्वाचा असतो कारण ती मातीची वैशिष्ट्ये ठरवते ज्यामुळे वनस्पतींच्या वाढीवर परिणाम होतो
पूर्ण वाचा →
मातीच्या रंध्रामध्ये हवा देखील असते, ज्यामध्ये भरपूर CO2 असते. याव्यतिरिक्त, ऑक्सिजन आणि नायट्रोजन जमिनीत आढळतात. मातीतील वरील सर्व घटक वनस्पतींना पोषक द्रव्ये पोहोचवण्यासाठी एकत्र काम करतात, ज्यामुळे त्यांची वाढ होऊ शकते. झाडे सुकल्यानंतर किंवा कुजल्यानंतर त्यातील पोषक तत्वे पृथ्वीवर परत येतात.
पूर्ण वाचा →
गेल्या काही दशकांमध्ये, जंगलतोड, अति चराई, सघन मशागत, जंगलातील आग आणि बांधकाम यासारख्या सघन शेती पद्धतींमुळे मातीचा ऱ्हास वाढला आहे. या क्रिया मातीला त्रास देतात आणि ती वारा आणि पाण्याची धूप होण्यास असुरक्षित ठेवतात, ज्यामुळे खाली असलेल्या जटिल प्रणालींना नुकसान होते.खराब रचना 20-100 मिमी व्यासाच्या मोठ्या टणक क्लॉड्सद्वारे दर्शविली जाते,
पूर्ण वाचा →
मातीची रचना ग्रेड (एकत्रीकरणाची डिग्री), वर्ग (सरासरी आकार) आणि एकत्रित प्रकार (फॉर्म) नुसार सर्वात उपयुक्तपणे वर्णन केली जाते. काही मातीत, विविध प्रकारचे समुच्चय एकत्र आढळतात आणि नंतर त्यांचे स्वतंत्रपणे वर्णन केले जाते.
पूर्ण वाचा →
मॅग्नेशियम, लोह, कॅल्शियम, पोटॅशियम आणि इतर खनिजे जमिनीत मोठ्या प्रमाणात आढळतात. पाणी - पाणी हा मातीचा दुसरा सर्वात महत्वाचा घटक आहे. मातीच्या प्रमाणाच्या 2% ते 50% पाणी असू शकते. वनस्पतींच्या वाढीच्या दृष्टीने मातीतील पाणी हा मातीचा सर्वात महत्त्वाचा घटक आहे.
पूर्ण वाचा →
पृथ्वीचा एक चतुर्थांश भाग विविध जीवांनी व्यापला असून ही जैव विविधता टिकवून ठेवण्यात मातीचा मोलाचा वाटा आहे. मातीमध्ये पाणी अडविण्याची, साठविण्याची आणि शुद्ध करण्याची क्षमता आहे. माती अमूल्य आहे. अन्न, वस्त्र व निवारा या आपल्या मुलभूत गरजा मातीशिवाय पूर्ण होऊ शकत नाही.
पूर्ण वाचा →
शेतीमध्ये मातीच्या पोताचे फार महत्त्व आहे. त्यावरच तिचे अनेक गुणधर्म व पाण्याबाबतचे व्यवहार अवलंबून असतात. मातीच्या पोताचे पिकासंबंधीचे नाते ठरून गेलेले दिसते. हलक्या पोताच्या जमिनीत खरीपाची पिके घेतली जातात, तर भारी पोताच्या जमिनीत रब्बीची पिके केंद्रित झालेली दिसतात.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →