शाळांमध्ये पायाभूत सुविधांचा अभाव, बालविवाह आणि गरिबी हे मुलींना शाळेत जाण्यापासून आणि त्यांची स्वप्ने साध्य करण्यापासून दूर ठेवणारे काही अडथळे आहेत.
पूर्ण वाचा →
मुलींच्या शिक्षणाच्या सुधारणेसाठी 'राष्ट्रीय महिला शिक्षण समिती'ने विविध उपाययोजना सुचविल्या आहेत. (i) शालेय सुविधा उपलब्ध करून देणे, नवीन शाळा उघडणे, शाळा मुलांच्या सहज आवाक्यात आणणे, मुलांच्या शाळांमध्ये मुलींचा विभाग सुरू करणे, प्रौढ महिलांसाठी संघटित अभ्यासक्रम इ.
पूर्ण वाचा →
नोट्स: लॉर्ड विल्यम बेंटिक (1828-34) हे भारताचे सर्वात उदारमतवादी आणि प्रबुद्ध गव्हर्नर-जनरल होते, ज्यांना 'भारतातील आधुनिक पाश्चात्य शिक्षणाचे जनक' म्हणून ओळखले जाते. 1829 मध्ये त्यांनी सती प्रथा आणि इतर क्रूर प्रथा रद्द केल्या आणि 1831 मध्ये म्हैसूर ताब्यात घेतले.स्त्री शिक्षणाच्या जनक ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले
पूर्ण वाचा →
नीलकांत रामकृष्ण माधव मेनन यांना भारतातील आधुनिक कायदेशीर शिक्षणाचे जनक मानले जाते. ते भारतीय नागरी सेवक, वकील आणि कायदेशीर शिक्षक होते. ते राष्ट्रीय कायदा विद्यापीठ प्रणालीचे संस्थापक आहेत.
पूर्ण वाचा →
ज्योतिबा फुले आणि त्यांच्या पत्नी सावित्रीबाई फुले यांनी १८४८ मध्ये पुण्यात मुलींसाठी शाळा सुरू केली तेव्हा स्त्री शिक्षणाचे प्रणेते बनले.
पूर्ण वाचा →
ग्रामीण विकास ही ग्रामीण भागात राहणाऱ्या लोकांचे जीवनमान आणि आर्थिक कल्याण सुधारण्याची प्रक्रिया आहे. ग्रामीण विकासातील प्रमुख मुद्द्यांमध्ये पायाभूत सुविधांचा विकास, गरिबी निर्मूलन, जमीन सुधारणा, शिक्षणाचा विकास, रोजगार इ.
पूर्ण वाचा →
ग्रामीण विकासाचे तीन मूलभूत घटक आहेत: जीवनाच्या मूलभूत गरजा . स्वाभिमान . स्वातंत्र्य .
पूर्ण वाचा →
शहरी भागात, म्हणजे शहरे आणि शहरांमध्ये, नगरपालिका आणि महामंडळांद्वारे स्थानिक स्वराज्य चालते. ग्रामीण भागात, म्हणजे गावांमध्ये, जिल्हा परिषद, ब्लॉक समित्या आणि पंचायती स्थानिक स्वराज्याची कामे पार पाडतात.
पूर्ण वाचा →
(१) आर्थिक व्यवसायांचा विकास (२) शिक्षण, आरोग्य वगैरेंसारख्या सामाजिक गरजांचा व सुविधांचा विकास (३) सांस्कृतिक, सामाजिक आणि वैचारिक दृष्टिकोनांत बदल घडविणे.
पूर्ण वाचा →
ग्रामीण आणि शहरी भागातील पाच फरक लोकसंख्येचा आकार, विकास, श्रम विभागणी, सामाजिक गतिशीलता आणि पर्यावरणाचा प्रकार यावर आधारित आहेत. शहरे खेड्यांपेक्षा अधिक प्रगत आहेत आणि विकसित मानवनिर्मित वातावरणात गुंतलेली असल्याने विविध प्रकारच्या प्रदूषणाचा सामना करावा लागतो.
पूर्ण वाचा →