प्रश्नांची यादी

गांधींनी असहकार का मागे घेतला? open

असहकार आंदोलनास भारतीय जनतेचा अभूतपूर्व प्रतिसाद मिळाला. चौरीचौरा येथे चळवळीला हिंसक वळण लागल्याने ऐन जोमात आलेली असहकारची चळवळ मागे घेण्याचा निर्णय गांधीजीनी ५ फेब्रुवारी १९२२ रोजी घेतला. ५ फेब्रुवारीस चौरीचौराची घटना घडली.

पूर्ण वाचा →

गांधी भारतात आले तेव्हा व्हाईसरॉय कोण होते? open

महात्मा गांधी लॉर्ड हार्डिंग-II (1910-1916) यांच्या कार्यकाळात भारतात परतले. 8 जानेवारी 1915 मध्ये बाळा गंगाधर टिळक यांच्या आग्रहावरून महात्मा गांधी दक्षिण आफ्रिकेतून भारतात परतले. पहिले महायुद्ध सुरू असताना लॉर्ड हार्डिंग द्वितीय भारताचे गव्हर्नर-जनरल होते.

पूर्ण वाचा →

कोणत्या परिस्थितींमुळे सविनय कायदेभंग चळवळ बंद झाली आणि सविनय कायदेभंग चळवळ पुन्हा सुरू झाली? open

शांतताप्रिय सत्याग्रहींवर हल्ले करून आणि त्यांना अटक करून आणि स्त्रिया आणि मुलांना मारहाण करून सरकारने क्रूरपणे दडपशाही केली आणि सविनय कायदेभंगाची चळवळ अहिंसक आणि शांततापूर्ण असावी अशी गांधीजींची इच्छा होती. आंदोलनाला हिंसक वळण लागल्याने आणि अनेक लोक मारले गेल्यामुळे गांधीजींनी ते बंद केले.

पूर्ण वाचा →

सविनय कायदेभंगाची चळवळ स्वातंत्र्य मिळविण्यासाठी किती महत्त्वाची ठरली? open

सविनय कायदेभंग चळवळीचे परिणाम

आंदोलनाचे दूरगामी परिणाम झाले. यामुळे ब्रिटीश प्रशासनात संशय निर्माण झाला होता आणि मुक्तिसंग्रामाची चौकट तयार केली होती, तसेच प्रभात, फेरी आणि पॅम्प्लेट्स यांसारखी नवीन प्रचार साधने लोकप्रिय झाली होती

पूर्ण वाचा →

सविनय कायदेभंग चळवळ वर्ग 10 मध्ये तपशीलवार काय आहे? open

सविनय कायदेभंग, ज्याला निष्क्रिय प्रतिकार देखील म्हणतात, हिंसाचार किंवा विरोधाच्या सक्रिय उपायांचा अवलंब न करता, सरकारच्या किंवा सत्ता ताब्यात घेणाऱ्यांच्या मागण्या किंवा आदेशांचे पालन करण्यास नकार ; त्याचा नेहमीचा उद्देश सरकार किंवा सत्ता ताब्यात घेणाऱ्यांकडून सक्तीने सवलती मिळवणे हा असतो

पूर्ण वाचा →

अवज्ञा चळवळ कधी सुरू झाली? open

सविनय कायदेभंग चळवळ ही भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील एक चळवळ असून महात्मा गांधीच्या नेतृत्वाखाली तिची सुरुवात राष्ट्रीय सभेच्या आदेशाने फेब्रुवारी १४ १९३० रोजी झाली होती.

पूर्ण वाचा →

सविनय कायदेभंगाचे उदाहरण काय आहे? open

मिठाचा सत्याग्रह
सरकारी शिक्षणसंस्थांवर बहिष्कार
परदेशी माल, दारू, अफू विकणाऱ्या दुकांनांवर निदर्शने
परदेशी मालाची होळी
करबंदी

पूर्ण वाचा →

विचारधारा महत्त्वाची का आहे? open

विचारधारेचा सामान्य अर्थ म्हणजे राजकीय सिद्धांतामध्ये समाजात किंवा गटामध्ये प्रचलित असलेल्या कल्पनांचा एक समूह आहे, ज्याच्या आधारावर ती एखाद्या विशिष्ट सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय संघटनेचे समर्थन करते किंवा नापसंत करते. विचारधारेचे समीक्षक बहुतेकदा ती श्रद्धेची बाब मानतात ज्याला कोणताही वैज्ञानिक आधार नाही

पूर्ण वाचा →