याचा अर्थ असा की कृषी सुधारणा ही शाश्वत अन्न उत्पादनाच्या संक्रमणासाठी, जागतिक बदलांना प्रतिसाद देण्यासाठी आणि अन्न आणि पौष्टिक सुरक्षा सुरक्षित करण्यासाठी आवश्यक आहे .
पूर्ण वाचा →
भारतीय जनतेच्या उदरनिर्वाहाचे सर्वात मोठे क्षेत्र म्हणजे कृषी होय. देशाच्या अर्थव्यवस्थेच्या भांडवल निर्मितीत कृषी क्षेत्राचा वाटा 1950-51 मध्ये 17.7 टक्के होता तो 2016-17 मध्ये 15.5 टक्के झाला आहे. कृषी क्षेत्र भारतातील सर्वात मोठे मुक्त खाजगी क्षेत्र आहे. तसेच सर्वात मोठे व असंघटित क्षेत्र आहे.
पूर्ण वाचा →
उत्तर: (i) भारतात हजारो वर्षांपासून शेती केली जात आहे. (ii) सुसंगत तांत्रिक-संस्थात्मक बदलांशिवाय जमिनीचा सातत्यपूर्ण वापर कृषी विकासाच्या गतीला बाधा आणत आहे .
पूर्ण वाचा →
सामूहिकीकरण, जमीनदारीचे उच्चाटन, होल्डिंग्सचे एकत्रीकरण आणि सहकार्य ही भारतातील कृषी क्षेत्रात लागू केलेल्या तांत्रिक आणि संस्थात्मक बदलांची उदाहरणे आहेत. आमच्या पहिल्या पंचवार्षिक योजनेचे प्राथमिक उद्दिष्ट जमीन सुधारणा हे होते.
भारतातील कृषी क्षेत्रात केलेल्या तांत्रिक आणि संस्थात्मक सुधारणा म्हणजे एकत्रितीकरण, होल्डिंग्सचे एकत्रीकरण, सहकार्य आणि जमीनदारीचे उच्चाटन
पूर्ण वाचा →
गेल्या 75 वर्षांत भारतीय शेतीने वेगाने प्रगती केली आहे. अल्प 55 दशलक्ष टनांवरून, अन्नधान्याचे उत्पादन गेल्या हंगामात (जुलै 2020-जून 2021) विक्रमी 308.65 दशलक्ष टन इतके वाढले आहे .
पूर्ण वाचा →
स्वातंत्र्यानंतर भारतामध्ये अन्नधान्य आणि इतर कृषी उत्पादनांची तीव्र टंचाई होती. 1947 मध्ये देशाला स्वातंत्र्य मिळण्यापूर्वी बंगालमध्ये भीषण दुष्काळ पडला होता, ज्यामध्ये 20 लाखांहून अधिक लोक मरण पावले होते. याचे प्रमुख कारण म्हणजे वसाहती सरकारची शेतीबाबतची कमकुवत धोरणे
पूर्ण वाचा →
उत्पादन वाढवण्याची, मूल्यवर्धित पिकांमध्ये विविधता आणण्याची नितांत गरज आहे; आणि खर्च, अपव्यय आणि चोरी कमी करा. दारिद्र्य निर्मूलन: ग्रामीण जनतेसाठी कृषी तसेच बिगरशेती रोजगार सुलभ करण्यासाठी आणि त्याद्वारे क्षेत्रातील अवलंबित्व आणि अत्यधिक बेरोजगारी कमी करण्यासाठी ग्रामीण गरिबीचा सामना करणे महत्त्वाचे आहे.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
भारतातील कृषी क्षेत्रात केलेल्या तांत्रिक आणि संस्थात्मक सुधारणा म्हणजे एकत्रितीकरण, होल्डिंग्सचे एकत्रीकरण, सहकार्य आणि जमीनदारीचे उच्चाटन
पूर्ण वाचा →