प्रश्नांची यादी

तवारीख म्हणजे काय? open

तवारिख तथा तवारीख या अरबी शब्दाचा अर्थ इतिहास आहे. यात कालक्रमानुसार घटनांची जंत्री व वर्णने लिहिली जातात. इस्लामपूर्व-काळातील अरबी जमातींचा लिखित व अलिखित इतिहास दंतकथांनी भरलेला असे.

पूर्ण वाचा →

इतिहासाची पुनर्रचना का होऊ शकत नाही? open

त्या इतिहासाची तार्किक आणि वैज्ञानिकदृष्ट्या वाजवी अचूकतेने पुनर्रचना करण्यासाठी पृथ्वीवरील "सूगावा" वापरून (भूगर्भशास्त्र, जीवशास्त्र, जीवशास्त्र, रसायनशास्त्र, भौतिकशास्त्र इ. मधील तपासणीद्वारे एकत्रित केलेले) हे शक्य आहे.

पूर्ण वाचा →

इतिहासाचा आणि इतिहासकाराचा काय संबंध? open

"इतिहासकार" हा शब्द तुलनेने अस्पष्ट शब्द आहे. याचा अर्थ फक्त इतिहास लिहिण्याचा प्रयत्न करणारा माणूस. परंतु "इतिहास" हा शब्द पूर्णपणे संदिग्ध आहे. तो भूतकाळात घडलेल्या घटनांचा संदर्भ घेऊ शकतो; किंवा ते त्या घटनांच्या लिखित रेकॉर्डचा संदर्भ घेऊ शकतात.

पूर्ण वाचा →

भूतकाळाचा अभ्यास करण्यासाठी आणि समजून घेण्यासाठी इतिहासकार कोणत्या पद्धती वापरतात? open

पत्रे, डायरी, भाषणे आणि छायाचित्रे ही प्राथमिक स्त्रोतांची उदाहरणे आहेत. साधनांसारख्या कलाकृती देखील प्राथमिक स्त्रोत आहेत. इतिहासकार वापरत असलेली इतर साधने दुय्यम स्रोत आहेत. ज्यांनी हा कार्यक्रम पाहिला नाही अशा लोकांद्वारे ते ऐतिहासिक घटनेनंतर लिहिलेले आहेत.

पूर्ण वाचा →

इतिहास आणि त्याचे महत्त्व काय आहे? open

इतिहासाचे प्राचीन, मध्ययुगीन व आधुनिक असे कालखंड असू शकतात. इतिहासाच्या कोणत्याही कालखंडाचा अभ्यास म्हणजे त्या कालखंडाच्या राजकीय, सामाजिक, आíथक, प्रशासकीय, सांस्कृतिक, धार्मिक बाजूंचा अभ्यास असतो. या शिवाय या सर्वांचा एकमेकांशी असलेला संबंध आणि परिणाम यांचा अभ्यास याचाही अंतर्भाव इतिहासात होतो.

पूर्ण वाचा →