शास्त्रीय मार्क्सवादी आणि सामाजिक उत्क्रांतीवादी सिद्धांतांनुसार, भांडवलशाही कालबाह्य झाल्यामुळे उत्स्फूर्त उत्क्रांतीच्या परिणामी उत्तर-भांडवलवादी समाज येऊ शकतात. इतरांनी भांडवलशाहीला हेतुपुरस्सर बदलण्यासाठी मॉडेल्सचा प्रस्ताव मांडला, विशेषत: समाजवाद, साम्यवाद, अराजकतावाद, राष्ट्रवाद आणि अधोगती .