मुद्राचे किती प्रकार आहेत?

हठप्रदीपिका (३.६-७) ह्या ग्रंथानुसार महामुद्रा, महाबंध, महावेध, खेचरी, उड्डीयान, मूलबंध, जालंधर, विपरीतकरणी, वज्रोली व शक्तिचालनी ह्या कुंडलिनी जागृती करणाऱ्या दहा मुद्रा आदिनाथांनी सांगितल्या आहेत. त्यांच्या सरावाने वार्धक्य व मृत्यू दूर ठेवता येतात व आठ प्रकारचे ऐश्वर्य प्राप्त होऊ शकते.