साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळवणारी पहिली भारतीय महिला कोण आहेत?

साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळवणारी पहिली भारतीय महिला कोण आहेत?
साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळवणारी पहिली महिला अमृता प्रीतम आहेत.

अमृता प्रीतम (1919-2005) या पंजाबी भाषेतील सर्वात लोकप्रिय लेखिका होत्या. पंजाब (भारत) मधील गुजरांवाला जिल्ह्यात जन्मलेली अमृता प्रीतम ही पंजाबी भाषेतील पहिली कवयित्री मानली जाते. त्यांनी त्यांचे प्रसिद्ध आत्मचरित्र 'रसीदी तिकीट' यासह एकूण 100 पुस्तके लिहिली आहेत. अमृता प्रीतम ही त्या साहित्यिकांपैकी एक होती ज्यांच्या साहित्याचे अनेक भाषांमध्ये अनुवाद झाले. तिच्या शेवटच्या दिवसांत अमृता प्रीतम यांना भारताचा दुसरा सर्वोच्च सन्मान पद्मविभूषणही मिळाला होता. त्यांना यापूर्वीच साहित्य अकादमी पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.[1]

अमृता प्रीतमचा जन्म 1919 मध्ये गुजरांवाला पंजाब (भारत) येथे झाला. बालपण लाहोरमध्ये गेले, शिक्षणही तिथेच झाले. पौगंडावस्थेपासून लेखन सुरू केले: कविता, कथा आणि निबंध. पन्नासहून अधिक पुस्तके प्रकाशित. अनेक देशी विदेशी भाषांमध्ये अनुवादित महत्त्वपूर्ण कामे.

1957 मध्ये साहित्य अकादमी पुरस्कार, 1958 मध्ये पंजाब सरकारच्या भाषा विभागाकडून प्रदान करण्यात आला, 1988 मध्ये बल्गेरिया वैरोव पुरस्कार; (आंतरराष्ट्रीय) आणि 1982 मध्ये भारताचा सर्वोच्च साहित्य पुरस्कार ज्ञानपीठ पुरस्कार. अज्ज आखान वारिस शाह नु या पंजाबी कवितेसाठी त्यांना खूप प्रसिद्धी मिळाली. ही कविता भारताच्या फाळणीच्या वेळी पंजाबमध्ये घडलेल्या भयंकर घटनांचे अत्यंत दु:खद वर्णन आहे आणि भारत आणि पाकिस्तान या दोन्ही देशांत तिचे कौतुक झाले होते.