निर्वाह शेती : शेतकरी व त्याचे कुटुंब यांच्या भरणपोषणाचे साधन म्हणून कसली जाणारी शेती. शेतमालाची विक्री करून पैसा मिळविण्याचा तिचा उद्देश नसतो. निर्वाह शेती अर्थातच केवळ अन्नपिकांच्या क्षेत्रातच शक्य आहे. कारण अन्नेतर पिके बव्हंशी विकावीच लागतात.
पूर्ण वाचा →
शाश्वत शेती म्हणजे जमीन, पिके, वने, पशुधन, वन्यजीव, मासे, पर्यावरण इत्यादी पुनःर्जीत करण्याजोगे स्रोतांच्या प्रतवारीचा घसारा न होऊ देता संतुलीत व्यवस्थापन करून वर्तमान व भावी पिढीसाठी अन्न, वस्त्र व निवारा यांचा पुरवठा करणे होय.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
याला मोनोकल्चर म्हणतात. हे मातीतील मुख्य पोषक घटक लवकर कमी करू शकते आणि जैवविविधता कमी करू शकते.
पूर्ण वाचा →
निर्वाह शेतीच्या व्याख्येचे घटक दोन : ( १ ) ती अन्नपिकांची शेती असते. (२)तिच्यात होणारे अन्नपिकांचे उत्पादन शेतकऱ्यांच्या कुटुंबाला साधारणपणे पुरेसे एवढेच किंवा त्याहूनही कमी असते. धारणाचे आकारमान लहान असेल, तर शेतीला निर्वाह शेतीचे स्वरूप येणे बऱ्याच वेळा अपरिहार्य ठरते.
पूर्ण वाचा →
(i) जमिनीच्या छोट्या छोट्या तुकड्यांवर याचा सराव केला जातो . (ii) या प्रकारच्या शेतीमध्ये वापरण्यात येणारी साधने म्हणजे कुदळ, दाओ आणि खोदण्याची काठी यासारखी पारंपारिक साधने. (iii) या प्रकारची शेती पूर्णपणे मान्सूनवर अवलंबून असते. (iv) जेव्हा जमिनीची सुपीकता कमी होते, तेव्हा शेतकरी दुसऱ्या जमिनीकडे वळतात.
पूर्ण वाचा →
आदिम निर्वाह शेतीला शिफ्टिंग कल्टिव्हेशन किंवा स्लॅश आणि बर्न शेती म्हणून देखील ओळखले जाते. या प्रकारच्या शेतीमध्ये जमिनीचा एक तुकडा साफ करून नंतर आग लावली जाते. जमिनीचा हा भाग बियाणे पेरण्यासाठी आणि पिके वाढवण्यासाठी वापरला जातो.
पूर्ण वाचा →
आदिम निर्वाह शेती हे योग्य उत्तर आहे. स्लॅश अँड बर्न शेती हा आदिम निर्वाह शेतीचा एक प्रकार आहे. स्लॅश अँड बर्न शेती पद्धतीनुसार जंगलाचा काही भाग झाडे तोडून व जाळून साफ करतात आणि त्या जमिनीवर मिश्र पीक पद्धतीने किंवा स्वतंत्रपणे वेगवेगळी पिके घेण्यात येतात.
पूर्ण वाचा →
सधन निर्वाह शेती .
पूर्ण वाचा →
शेतीमध्ये श्रम उत्पादकता कमी आहे .
पूर्ण वाचा →