कॅटेगरी: सामाजिक

सामाजिक समानता म्हणजे काय? open

संपत्ती, जात, धर्म, वर्ण ही लक्षात न घेता सर्वांना समान संधी मिळाली पाहिजे, यालाच सामाजिक समानता म्हणतात. तसेच राजकीय समता प्रातिनिधिक लोकशाहीचे मुख्य तत्त्व आहे. सर्व नागरिकांना राजकीय अधिकार प्राप्त करून घेण्याची समान संधी मिळाली पाहिजे.

पूर्ण वाचा →

आपल्या समाजात श्रम विभागणी महत्त्वाची का आहे? open

आर्थिक प्रगतीसाठी श्रम विभागणी आवश्यक आहे कारण यामुळे लोकांना विशिष्ट कामांमध्ये तज्ञता येते . हे स्पेशलायझेशन कामगारांना अधिक कार्यक्षम बनवते, ज्यामुळे वस्तूंच्या उत्पादनाची किंवा सेवा पुरवण्याची एकूण किंमत कमी होते.

पूर्ण वाचा →

समाजशास्त्रात श्रम विभागणी काय आहे? open

श्रमांचे विभाजन, कामाच्या प्रक्रियेचे अनेक कार्यांमध्ये विभक्त करणे, प्रत्येक कार्य स्वतंत्र व्यक्ती किंवा व्यक्तींच्या गटाद्वारे केले जाते . हे बहुधा मोठ्या प्रमाणावर उत्पादनाच्या प्रणालींवर लागू केले जाते आणि असेंबली लाइनच्या मूलभूत आयोजन तत्त्वांपैकी एक आहे

पूर्ण वाचा →

बौद्धिक शक्तींमुळे समाजशास्त्राचा उदय कसा झाला UPSC ची चर्चा? open

बौद्धिक क्रांती

ज्यांनी असा प्रस्ताव मांडला की लोकांना त्यांचे सार्वभौम, धार्मिक सहिष्णुता, वैयक्तिक स्वातंत्र्य आणि शक्तींचे पृथक्करण इत्यादी निवडण्याचा अधिकार आहे, त्यांनी सुरुवातीच्या समाजशास्त्रज्ञांना प्रभावित केले.

पूर्ण वाचा →

औद्योगिक क्रांतीने समाजात चांगला बदल कसा केला? open

औद्योगिक क्रांतीने समाजांना कृषी अर्थव्यवस्थेतून उत्पादन अर्थव्यवस्थेकडे वळवले जेथे उत्पादने यापुढे केवळ हाताने बनवली जात नाहीत तर मशीनद्वारे बनविली जात होती . यामुळे उत्पादन आणि कार्यक्षमता वाढली, कमी किमती, अधिक माल, सुधारित मजुरी आणि ग्रामीण भागातून शहरी भागात स्थलांतर झाले.

पूर्ण वाचा →

फ्रेंच आणि औद्योगिक क्रांतीने समाजशास्त्रात काय योगदान दिले? open

फ्रेंच राज्यक्रांतीच्या बदलांमुळे समाजावर लक्षणीय परिणाम झाला. या क्रांतीने सरंजामशाही समाज आणि लोक यांच्यातील सामाजिक भेद दूर केले . चर्चची सत्ता काढून घेतली गेली आणि लोकांच्या हाती गेली. पहिल्यांदाच लोकांना नागरिक वाटले.

पूर्ण वाचा →

औद्योगिक क्रांतीमुळे समाजशास्त्राचा अभ्यास कोणत्या मार्गांनी झाला? open

औद्योगिक क्रांतीने जलद शहरीकरण किंवा लोकांची शहरांमध्ये हालचाल घडवून आणली. शेतीतील बदल, लोकसंख्येची वाढती वाढ आणि कामगारांची सतत वाढणारी मागणी यामुळे मोठ्या प्रमाणावर लोक शेतातून शहरांकडे स्थलांतरित झाले. जवळजवळ रात्रभर, कोळसा किंवा लोखंडाच्या खाणींच्या आसपासची छोटी शहरे शहरांमध्ये उभी राहिली.

पूर्ण वाचा →

सामाजिक चळवळी आपल्या समाजात बदल आणि घडामोडी कशा घडवून आणतात? open

सामाजिक चळवळी हेतूपूर्ण, संघटित गट आहेत जे एका सामान्य ध्येयासाठी कार्य करण्याचा प्रयत्न करतात . हे गट बदल घडवून आणण्याचा (ऑक्युपाय वॉल स्ट्रीट, अरब स्प्रिंग), बदलाचा प्रतिकार करण्यासाठी (जागतिकीकरणविरोधी चळवळ) किंवा अन्यथा हक्कभंग झालेल्यांना (नागरी हक्क चळवळी) राजकीय आवाज देण्यासाठी प्रयत्न करत असतील.

पूर्ण वाचा →

सामाजिक चळवळ म्हणजे काय समजते? open

समाजातील काही महत्त्वपूर्ण घटक व व्यवस्था यांमध्ये समाजहिताच्या बाजूने बदल घडवून आणण्यासाठी अथवा त्यांमध्ये होणाऱ्या समाजघातक बदलांना संघटितपणे विरोध करण्यासाठी समाजातील असंख्य व्यक्ती एकत्र येऊन हेतुपूर्वक केलेला प्रयत्न म्हणजे सामाजिक चळवळ होय

पूर्ण वाचा →