भारतीय राज्यघटनेने भारतातील आदिवासी समुदायांना संविधानाच्या 'अनुसूची ५' अंतर्गत मान्यता दिली आहे. त्यामुळे राज्यघटनेने मान्यता दिलेल्या जमातींना 'अनुसूचित जमाती' म्हणून ओळखले जाते. भारतात सुमारे ६४५ भिन्न जमाती आहेत.
पूर्ण वाचा →
महाराष्ट्रात एकुण ४७ आदिवासी जमाती अस्तित्वात आहेत.
पूर्ण वाचा →
टक्केवारीत सर्वाधिक आदिवासी लोकसंख्या असलेला केंद्रशासित प्रदेश - लक्षद्वीप . भारतातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले राज्य - उत्तर प्रदेश. भारतातील सर्वात कमी लोकसंख्या असलेले राज्य - सिक्कीम. सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला केंद्रशासित प्रदेश - दिल्ली.
पूर्ण वाचा →
नागर संस्कृतीपासून दूर व अलिप्त राहिलेले संबंधित प्रदेशातील मुळचे रहिवासी म्हणजे आदिवासी, असे सामान्यपणे म्हणता येईल. सर्वसाधारणपणे जंगलात, दुर्गम दऱ्याखोऱ्यांत व सुसंस्कृत समाजापासून तुटक असलेल्या प्रदेशात ते तुरळक वस्ती करून राहतात.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
हरित क्रांतीमुळे १९७८-७९ मध्ये विक्रमी धान्य उत्पादन १३१ दशलक्ष टन झाले. त्यामुळे भारत हा जगातील सर्वात मोठा कृषी उत्पादक देश बनला. भारतामध्ये हरित क्रांतीने उच्च पातळीवरील यशाची नोंद केली. त्या काळात भारत अन्नधान्याचा निर्यातदार बनला.
पूर्ण वाचा →
हरित क्रांती (विकसनशील देशांमध्ये गहू आणि तांदूळ उत्पादनात झपाट्याने वाढ करण्यासाठी वापरली जाणारी संज्ञा खते आणि इतर रासायनिक निविष्ठांच्या विस्तारित वापरासह एकत्रित केलेल्या सुधारित जातींद्वारे आणली जाते) अनेक विकसनशील देशांमधील उत्पन्न आणि अन्न पुरवठ्यावर नाट्यमय परिणाम झाला आहे.
पूर्ण वाचा →
उत्पादन खर्च कमी झाला आणि अन्नधान्याच्या किमती कमी झाल्या . आरोग्यावर काही दुष्परिणाम झाले. कृषी उद्योग मोठ्या प्रमाणात अन्न उत्पादन करण्यास सक्षम होता. रासायनिक खते आणि कृत्रिम तणनाशकांच्या वापरामुळे पर्यावरण आणि मातीचे प्रदूषण वाढले.
कृषी क्षेत्रात संशोधन, कृषी विषयक अत्याधुनिक तंत्रज्ञान वापरून आणि काही कृषी संस्थेच्या माध्यमातून अन्नधान्य उत्पादन वाढवून कृषी क्षेत्रात स्वयंपूर्ण होण्यासाठीच्या धोरणाला 'हरित क्रांती' असे म्हणतात.
पूर्ण वाचा →
शेती आणि मातीवर निस्सीम भक्ती होती. वसंतराव नाईक हे हरित क्रांतीचे जनक म्हणून मानले जाते.
पूर्ण वाचा →