भूकंपाचे उगमस्थान जमिनीच्या खाली जितके जवळ, तितके नुकसानीचे प्रमाणही जास्त. भूकंपाचा केंद्रबिंदू वाळवंटात असेल तर नुकसान होण्याची शक्यता अगदी कमी. समुद्राच्या तळाशी झालेला मोठा भूकंप प्रलयंकारी लाटा (त्सुनामी) निर्माण करू शकतो.
पूर्ण वाचा →
भूकंपाचे परिणाम
जमिनीला तडे गेल्यामुळे घरे, लहान-मोठया इमारती, रस्ते,शासकीय कार्यालये जमीन दोस्त होतात. त्यामुळे मोठया प्रमाणात वित्त हानी होते. 3. विजेचे खांब, वीजवाहक तारा, रस्ते,रेल्वे रूळ धरणे, गॅस व जल वाहिन्या यांचे मोठया प्रमाणात नुकसान होऊन पुन्हा नवी आपत्ती ओढवण्याची शक्यता असते.
भूकंपाचे परिणाम
जमिनीला तडे गेल्यामुळे घरे, लहान-मोठया इमारती, रस्ते,शासकीय कार्यालये जमीन दोस्त होतात. त्यामुळे मोठया प्रमाणात वित्त हानी होते. 3. विजेचे खांब, वीजवाहक तारा, रस्ते,रेल्वे रूळ धरणे, गॅस व जल वाहिन्या यांचे मोठया प्रमाणात नुकसान होऊन पुन्हा नवी आपत्ती ओढवण्याची शक्यता असते.
जेव्हा पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर असलेल्या टेक्टोनिक प्लेट्सच्या टक्करातून निर्माण होणारी ऊर्जा आणि ती ऊर्जा सोडली जाते तेव्हा भूकंप झाल्यासारखे वाटते. त्याला टेक्टोनिक भूकंप म्हणतात
पूर्ण वाचा →
जेव्हा दोन टेक्टोनिक प्लेट्स पृथ्वीच्या कवचातून एकमेकांच्या पुढे सरकतात तेव्हा भूकंप होतात . प्लेट्स हलत असताना, खडक फुटत नाही तोपर्यंत तो ताणला जातो किंवा दाबला जातो. हे दाबणे आणि ताणणे यामुळे जमीन हादरते आणि हलते.
पूर्ण वाचा →
ज्वालामुखी आणि भूकंप यादृच्छिकपणे जगभरात वितरीत केले जात नाहीत. त्याऐवजी ते मर्यादित क्षेत्रे किंवा पट्ट्यांमध्ये आढळतात. प्लेट टेक्टोनिक्स समजून घेऊन, शास्त्रज्ञांनी हे ओळखले की हे पट्टे प्लेटच्या सीमेवर आढळतात.
पूर्ण वाचा →
"पॅसिफिक रिंग ऑफ फायर" च्या बाजूने असलेल्या देशाच्या स्थितीमुळे जपान आणि भूकंप एकत्र येतात, जेथे ते पॅसिफिक महासागराखालील पॅसिफिक प्लेट आणि फिलीपीन सी प्लेटसह तीन टेक्टोनिक प्लेट्समध्ये आहे
पूर्ण वाचा →
जेव्हा भूकंपाचा केंद्र पृष्टभागाखाली ६० किलोमीटर इतक्या खोलीवर असतो, तेव्हा त्या भूकंपास उथळ केंद्राचा भूकंप असे म्हणतात . जेव्हा भूकंपाचा केंद्र पृष्टभागाखाली ६० ते ३०० किलोमीटर इतक्या खोलीवर असतो, तेव्हा त्या भूकंपास मध्यवर्ती भूकंप असे म्हणतात .
पूर्ण वाचा →
जमीन थरथरणे, हलणे, जमिनीला भेगा, कंपन होणे अथवा भूकवच अचानक काही क्षण हादरणे यास भूकंप म्हणतात. भूकंपामुळे भूपृष्ठाचा भाग मागे-पुढे किंवा वर-खाली होतो. साहजिकच त्यामुळे भूगर्भात निर्माण होणारे धक्के व लाटा जमिनीच्या आत आणि वरच्या पृष्ठभागावर सर्व दिशांनी पसरतात.
पूर्ण वाचा →
जमिनीखाली असलेल्या भूकंपाच्या उगमस्थानास भूकंपनाभी म्हणतात भूकंपनाभीच्या अगदी वर, भूपृष्ठावर असलेल्या बिंदूस भूकंपाचा केंद्रबिंदू म्हणतात. तीव्र स्वरूपाच्या लाटा किंवा हादरे सर्वप्रथम या केंद्रालगत येऊन पोहोचतात, त्यामुळे तेथे हानीचे प्रमाण सर्वात जास्त असते.
पूर्ण वाचा →