नागरी सेवा परीक्षेच्या प्राथमिक टप्प्यातील पेपर-I आणि UPSC मुख्य GS-I मध्ये 'कला आणि संस्कृती' हा विषय अतिशय महत्त्वाची भूमिका बजावतो. UPSC या विभागातून विविध प्रश्न विचारते आणि म्हणूनच, IAS परीक्षा इच्छूकांना कला आणि संस्कृती अंतर्गत महत्त्वाचे विषय जाणून घेणे महत्त्वाचे ठरते .
पूर्ण वाचा →
जगातील प्रत्येक संस्कृतीत, कलात्मक अभिव्यक्ती विचार, भावना, परंपरा आणि विश्वासांना एक आउटलेट प्रदान करण्यासाठी उदयास आली आहे . कला इतिहासात रुजलेली असू शकते आणि संस्कृतीत बदल घडवण्यासाठी उत्प्रेरक असू शकते. अनेक प्रसिद्ध कलाकृतींचे मूळ धर्मात आहे.
पूर्ण वाचा →
व्यावहारिक समस्यांवर उपाय शोधणे हे तंत्रज्ञानाचे उद्दिष्ट आहे. त्यांची उद्दिष्टे वेगवेगळी असली तरी, विज्ञान आणि तंत्रज्ञान हातात हात घालून काम करतात आणि प्रत्येक दुसऱ्याला पुढे जाण्यास मदत करतात. वैज्ञानिक ज्ञानाचा उपयोग अवकाश दुर्बिणीसारख्या नवीन तंत्रज्ञानाच्या निर्मितीसाठी केला जातो.
पूर्ण वाचा →
ऑटोमेशन आणि इंटिग्रेशन : कार्यक्षमता, उत्पादकता आणि साधने आणि प्लॅटफॉर्म एकत्र कसे कार्य करतात हे सुधारण्यासाठी. व्यवसाय प्रक्रिया आणि संप्रेषण: कार्यप्रवाह आणि सहयोग सुधारण्यासाठी. डेटा आणि माहिती सुरक्षा: संवेदनशील माहितीमध्ये प्रवेश आणि सुरक्षितता प्रदान करण्यासाठी.
पूर्ण वाचा →
तंत्रज्ञानाचा वापर करून विविध पिकांचे नवनवीन आणि अधिक उत्पादन देणारे बियाणे तयार केले जातात. शेतीमालावरील प्रक्रिया व कृषी उद्योग – विविध प्रकारचे आधुनिक यंत्र व प्रक्रियांचा वापर करून अनेक कृषी उद्योग भरभराटीस आले आहेत. फळे तसेच भाज्यांवर प्रक्रिया करून विविध उत्पादने बनवली जात आहेत.
पूर्ण वाचा →
अटलांटिक पॅसिफिक, हिंदी, आर्क्टिक व अंटार्क्टिक हे परंपरागत प्रमुख महासागर मानले जातात.
पूर्ण वाचा →
हवा थंड झाल्याने तिची बाष्पधारणक्षमता कमी होते. त्यामुळे हवेतील बाष्पाचे सांद्रीभवन होऊन जलकण बनतात व त्यापासून पाऊस पडतो. विषुववृत्तीय प्रदेशात असा पाऊस बहुधा दररोज दुपारनंतर पडतो.
पूर्ण वाचा →
समुद्राचे तापमान वर्षभर उबदार असते, उन्हाळ्यात ते 27 °C पर्यंत पोहोचते जे यूकेच्या उन्हाळ्यातील समुद्राच्या तापमानापेक्षा 10 अंश जास्त असते. मॉरिशसमध्ये फक्त दोन ऋतू आहेत: उन्हाळा (उबदार आणि दमट) आणि हिवाळा (थंड आणि कोरडे).
पूर्ण वाचा →
भूमध्य समुद्राचे सर्वोच्च तापमान लिबियाच्या किनार्‍यावरील सिद्राच्या आखातात आहे, जेथे ऑगस्टमध्ये सरासरी तापमान 88 °F (31 °C) असते. त्यापाठोपाठ इस्केंडरूनचे आखात आहे, ज्याचे सरासरी तापमान सुमारे 86 °F (30 °C) आहे.
पूर्ण वाचा →
पृष्ठभागावर पाणी सर्वात उष्ण असते, कारण ते सूर्याद्वारे गरम होते आणि सूर्यकिरण फक्त 1000 मीटर (विभाग 6.5) पेक्षा कमी खोलीत प्रवेश करू शकतात. पृष्ठभागावरील पाणी अधिक उष्ण असल्याने ते खोल पाण्यापेक्षा (विभाग 6.3) कमी दाट देखील आहे, त्यामुळे ते त्या पृष्ठभागावरच राहते जेथे ते अधिक गरम केले जाऊ शकते.
पूर्ण वाचा →