मुंबई राजभवन, पूर्वी गव्हर्नमेंट हाऊस म्हणून ओळखले जाते, हे 1665 एडी पासून सत्तेचे स्थान आहे, जेव्हा सर हम्फ्रे कुक यांनी इंग्रजी ईस्ट इंडिया कंपनीच्या अंतर्गत पूर्वीच्या बॉम्बे प्रेसीडेंसीमध्ये पहिले इंग्रज गव्हर्नर म्हणून पोर्तुगीजांकडून बॉम्बे बेटाचा कार्यभार स्वीकारला होता.
पूर्ण वाचा →
जमीन महसूल कर हा बांधलेल्या मालमत्तेच्या खरेदीवर भरलेला शुल्क आहे. ही मुळात तुम्ही जमिनीच्या मालकी हक्कासाठी सरकारला निर्दिष्ट कायद्यांनुसार द्वि-वार्षिक किंवा वार्षिक किंमत द्यावी .
पूर्ण वाचा →
कायमस्वरूपी निश्चित केलेला महसूल भरावा लागला. शेतकऱ्यांच्या वाढीव उत्पन्नात राज्य आपला वाटा मागू शकले नाही. याउलट, रयतवारी पद्धतीनुसार, ज्यांनी स्वतःच्या हाताने जमिनीची लागवड केली त्यांच्याकडून सरकारला कर मिळतो . रयतवारी पद्धतींतर्गत सर्व मध्यस्थांना काढून टाकण्यात आले.
पूर्ण वाचा →
जमिनदारांनी सरासरीप्रमाणे जास्तीत जास्त सारा निश्चित करून ठराविक सारा सरकारला देणे. जमीनदार जमीन विकू शकत असे,गहाण ठेवू शकत असे,दान करू शकत असे. निश्चित काळात शेतसारा जमीनदाराकडे जमा करणे सक्तीचे होते अथवा शेतकर्यांना आपल्या जमिनी गहाण टाकाव्या लागत. जमीनदारास भूमिविषयक सर्व अधिकार वंशपरंपरेने प्राप्त झाले
पूर्ण वाचा →
सरकारच्या महसुलाचा 10/11वा भाग म्हणजे ईस्ट इंडिया कंपनीला
पूर्ण वाचा →
राजे आणि तालुकदारांना जमीनदार म्हणून मान्यता देण्यात आली. (b)शेतकऱ्यांकडून महसूल गोळा करणे आणि कंपनीला पैसे देण्याची त्यांची जबाबदारी होती. (c) महसुलाची मागणी कायमस्वरूपी निश्चित करण्यात आली.
पूर्ण वाचा →
: जमीनदारांची जमीन आणि महसूल गोळा करण्याची व्यवस्था . : जमीनदाराच्या ताब्यात किंवा प्रशासित जमीन.
पूर्ण वाचा →
कायमधारा पद्धतीमुळे ब्रिटीशांचे बंगाल प्रांतातील महसूल उत्पन्न निश्चित आणि नियमित झाले. महसूल निश्चित करण्यासाठी वारंवार करावा लागणारा खर्चही त्यामुळे वाचला. जमीनदारांनी द्यावयाच्या महसूलाची रक्कम निश्चित झाल्याने त्यांना त्यांच्या जमिनीत सुधारणा करण्यासाठी व पडीक जमीन लागवडीखाली आणण्यासाठी प्रेरणा मिळाली.
पूर्ण वाचा →
1793 मध्ये गव्हर्नर-जनरल लॉर्ड कॉर्नवॉलिस यांच्या नेतृत्वाखालील ईस्ट इंडिया कंपनीने बंगालचा कायमस्वरूपी सेटलमेंट अंमलात आणला. हा मुळात जमीन महसूल निश्चित करण्यासाठी कंपनी आणि जमीनदार यांच्यातील करार होता.
पूर्ण वाचा →
1793 मध्ये गव्हर्नर-जनरल लॉर्ड कॉर्नवॉलिस यांच्या नेतृत्वाखालील ईस्ट इंडिया कंपनीने बंगालचा कायमस्वरूपी सेटलमेंट अंमलात आणला.
पूर्ण वाचा →