अक्षांश व रेखांश : भूपृष्ठावरील कोणत्याही बिंदूचे स्थान दर्शविण्यासाठी अक्षवृत्त व रेखावृत्त या दोन वृत्तांचा उपयोग करतात. अक्षवृत्ते पूर्व-पश्चिम कल्पिलेली असून रेखावृत्ते दक्षिणोत्तर कल्पिलेली असतात. पृथ्वीच्या गोल पृष्ठावर दोन्ही ध्रुवांपासून सारख्या अंतरावर कल्पिलेल्या पूर्व-पश्चिम वर्तुळाला 'विषुववृत्ते' म्हणतात
पूर्ण वाचा →
ख्रिस्तपूर्व तिसर्‍या शतकात , लेखक, भूगोलशास्त्रज्ञ, खगोलशास्त्रज्ञ आणि कवी एराटोस्थेनिस यांनी नकाशे तयार केले ज्यात अनियमित अंतराच्या ग्रिड रेषा समाविष्ट होत्या ज्यांना आपण आता समांतर (अक्षांशाच्या रेषा) आणि मेरिडियन (रेखांशाच्या रेषा) म्हणतो.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
आपण अक्षांवर जे चिन्हांकित करता ते स्केल आहे. तुम्ही वापरत असलेल्या युनिट्समधील संबंध आणि आलेखावरील त्यांचे प्रतिनिधित्व म्हणजे गुणांमधील अंतर.
अक्षांश अंशांद्वारे निर्दिष्ट केला जातो, 0° पासून सुरू होतो आणि विषुववृत्ताच्या दोन्ही बाजूंना 90° ने समाप्त होतो, अक्षांश उत्तर आणि दक्षिण बनतो. विषुववृत्त ही 0° अक्षांश असलेली रेषा आहे. रेखांशामध्ये लॅम्बडाचे चिन्ह आहे आणि पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील बिंदूची स्थिती परिभाषित करणारा दुसरा कोणीय समन्वय आहे.
पूर्ण वाचा →
दोन मुख्य रेखांश प्राइम मेरिडियन आणि 180° मेरिडियन आहेत. दोन रेखांश पृथ्वीला पूर्व गोलार्ध आणि पश्चिम गोलार्ध अशा दोन समान भागांमध्ये विभागतात. म्हणून, एखाद्या ठिकाणाचे रेखांश हे पूर्वेला E आणि पश्चिमेला W अक्षरांमागे असते.
पूर्ण वाचा →
हे 180 काल्पनिक रेषांसह मोजले जाते जे विषुववृत्ताच्या समांतर पूर्व-पश्चिम पृथ्वीला घेरतात. या रेषा समांतर म्हणून ओळखल्या जातात. अक्षांश वर्तुळ हे एक काल्पनिक रिंग आहे जे समांतर सामायिक केलेल्या सर्व बिंदूंना जोडते. विषुववृत्त ही 0 अंश अक्षांशाची रेषा आहे.
पूर्ण वाचा →
na
पूर्ण वाचा →
विषुववृत्ताच्या उत्तरेकडील भागाला 'उत्तर गोलार्ध' व दक्षिणेकडील भागाला 'दक्षिण गोलार्ध' असे म्हणतात. एकूण अक्षांश १८१ आहेत. दोन्ही ध्रुवांतून दक्षिणोत्तर जाणाऱ्या अर्धवर्तुळांना 'रेखावृत्ते' किंवा 'याम्योत्तर वृत्ते' असे म्हणतात.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →