स्वदेशी चळवळ हा भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीचा एक भाग होता आणि ज्यमुळे भारतीय राष्ट्रवादाच्या विकासास हातभार लागला. १९०६ मध्ये बंगालच्या फाळणीला विरोध करणाऱ्या भारतीय नागरिकांनी सुरू केलेली ही चळवळ ब्रिटीश राजवटीविरुद्धची सर्वात यशस्वी चळवळ होती.
पूर्ण वाचा →
१८५०-१९०४: दादाभाई नौरोजी, गोपाळ कृष्ण गोखले, महादेव गोविंद रानडे, बाळ गंगाधर टिळक, जी. व्ही. जोशी आणि भस्वत के. निगोनी यांनी भारतीय राष्ट्रवादाचा प्रचार करण्यासाठी (प्रथम स्वदेशी चळवळ) आयोजन करण्यास सुरुवात केली.
ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी आणि भारतातील मराठा साम्राज्य यांच्यात झालेल्या संघर्षांची मालिका म्हणजे मराठ्यांशी ब्रिटिशांचा संघर्ष. हा संघर्ष 1758 मध्ये सुरू झाला आणि 1818 पर्यंत चालला . ब्रिटिशांना अखेर यश आले आणि 1818 पर्यंत त्यांनी भारताच्या बहुतांश भागावर आपले नियंत्रण दृढपणे प्रस्थापित केले.
पूर्ण वाचा →
१७६९ मध्ये ब्रिटिश आणि हैदर अली यांच्यात मद्रासचा तह झाला. हे पहिल्या अँग्लो-म्हैसूर युद्धाच्या समाप्तीचे प्रतीक होते.
पूर्ण वाचा →
पण युद्धात पेशवा,भोसले आणि होळकरांना एकत्र येऊ न देता त्यांना इंग्रजांनी वेगवेगळे पराभूत केले. सीताबर्डीच्या लढाईत भोसल्यांचा, महित्पुरच्या लढाईत होळकरांचा आणि खडकी,कोरेगाव व आष्टा येथील लढाईत पेशव्यांचा पराभव झाला. अशा प्रकारे इंग्रजांसमोर मराठ्यांचा टिकाव लागला नाही,वरील सर्वांनी शरणागती पत्करली.
पूर्ण वाचा →
1771 मध्ये मराठ्यांनी म्हैसूरवर हल्ला केला. परंतु इंग्रजांनी मद्रास तहाचा सन्मान करण्यास नकार दिला आणि हैदर अलीला पाठिंबा दिला नाही . परिणामी, हैदर अलीचा प्रदेश मराठ्यांनी घेतला. त्याला मराठ्यांशी ५० रुपये देऊन शांतता विकत घ्यावी लागली.
पूर्ण वाचा →
तिसरे इंग्रज-मराठा युद्ध हे इ. स. १८१७-१८मध्ये मराठे व इंग्रजांच्यात झालेले तिसरे व निर्णायक युद्ध होते. या युद्धात इंग्रजांनी मराठा साम्राज्याचा पराभव केला व जवळपास संपूर्ण भारतावर नियंत्रण मिळवले.
पूर्ण वाचा →
भूसंपादन – बालेवाडी , तालुका – हवेली |
पूर्ण वाचा →
शाइस्ताखान, शाहिस्तेखान, शाइस्तेखान तथा मिर्झा अबू तालिब हा तुर्कस्तानचा नवाब होता. तो मुघल सम्राट औरंगजेबाचा मामा होता.
पूर्ण वाचा →
इशारा: पुरंदरचा तह शिवाजीने मुघलांशी केला होता आणि मुघलांपासून आपली माणसे व साम्राज्य वाचावे म्हणून . त्यावर 1665 मध्ये स्वाक्षरी झाली. संपूर्ण टप्याने उत्तर: पुरंदरच्या तहावर शिवाजीने मुघल सेनापती जयसिंग सोबत 11 जून 1665 रोजी स्वाक्षरी केली.
पूर्ण वाचा →