पहिली पंचवार्षिक योजना १९५१ मध्ये सुरू करण्यात आली होती जी मुख्यत: प्राथमिक क्षेत्राच्या विकासावर लक्ष केंद्रित करते. पहिली पंचवार्षिक योजना काही सुधारणांसह हॅरोड-डोमर मॉडेलवर आधारित होती.
पूर्ण वाचा →
हरित क्रांती म्हणजे काय - हरितक्रांती म्हणजे बियाणे, कीटकनाशके आणि उत्तम व्यवस्थापन तंत्रांचा वापर करून पिकांच्या उत्पादनात वाढ करणे. हरित क्रांती हा 1960 च्या दशकात नॉर्मन बोरलॉग यांनी सुरू केलेला एक प्रयत्न होता. त्यांना जगात 'हरितक्रांतीचे जनक' म्हणून ओळखले जाते.
पूर्ण वाचा →
देशात कृषी उत्पादन वाढवण्यासाठी 1966-67 मध्ये हरित क्रांतीची औपचारिक सुरुवात झाली. या माध्यमातून कृषी क्षेत्रातही आवश्यक सुधारणा राबवण्यात आल्या. देशात दूध उत्पादन वाढवण्यासाठी श्वेतक्रांती (White Revolution) सुरू झाली. वर्गीस कुरियन यांना या क्रांतीचे जनक म्हटले जाते
पूर्ण वाचा →
हरितक्रांती म्हटले की, हरित क्रांतीचे जनक वसंतराव नाईक यांचे नाव नजरेसमोर येतो. पुणे येथील शनिवारवाडा येेथील जाहीर सभेत "जर या दोन वर्षात राज्याला अन्नधान्याच्या बाबतीत स्वयंपूर्ण केले नाही, तर या शनिवारवाडा समोर मी जाहिर फाशी घेईन" अशी भिष्मप्रतिज्ञा केली. आणि अल्पावधीतच त्यांनी हरितक्रांती घडवून आणली.
पूर्ण वाचा →
कृषी क्षेत्रात तंत्रज्ञानाच्या साह्याने आणि नवीन संकरित बि-बियाणांच्या संशोधनामुळे कृषी उत्पादनात जी क्रांती घडून आली, तिला हरित क्रांती असे म्हणतात
पूर्ण वाचा →
11वी पंचवार्षिक योजना. मनमोहन सिंग यांच्या नेतृत्वाखाली त्याचा कालावधी 2007 ते 2012 असा होता. सी. रंगराजन यांनी तयार केला होता.
पूर्ण वाचा →
जल आणि वायू प्रदूषणाची प्रमुख कारणे आहेत: शहरीकरण: ज्या प्रक्रियेद्वारे लोक मोठ्या संख्येने तुलनेने मर्यादित प्रदेशांमध्ये कायमचे केंद्रित होतात, शहरे स्थापन करतात, तिला शहरीकरण म्हणतात. अधिक लोकसंख्या अधिक संसाधने वापरते ज्यामुळे अधिक प्रदूषण होते .
पूर्ण वाचा →
लोकसंख्येतील बदलावर परिणाम करणारे तीन घटक आहेत: जन्मदर, मृत्यू दर आणि स्थलांतर
पूर्ण वाचा →
लोकसंख्या म्हणजे एका विशिष्ट क्षेत्रात राहणाऱ्या एकूण जीवांची संख्या. आपल्या ग्रहाच्या काही भागात लोकसंख्येची झपाट्याने होणारी वाढ चिंतेचे कारण बनली आहे. लोकसंख्येला साधारणपणे एखाद्या भागात राहणाऱ्या एकूण लोकसंख्येला संबोधले जाते. तथापि ते प्रजनन करू शकतील अशा प्रजातींची संख्या देखील परिभाषित करते.
पूर्ण वाचा →
यामुळे भूक, कुपोषण, गरिबी, बेरोजगारी, जागा, अन्न आणि शैक्षणिक सुविधा यासारख्या सामाजिक-आर्थिक समस्या निर्माण झाल्या आहेत.
पूर्ण वाचा →