चलनविषयक धोरण अशी प्रक्रिया आहे ज्याने देशातील आर्थिक प्राधिकरण जसे, सेंट्रल बँक किंवा चलन बोर्ड, चलनवाढ नियंत्रित करते. या प्रक्रियेचा वापर अनेकदा महागाई दर किंवा व्याज दर लक्ष्य करण्यासाठी वापरला जातो, ज्यायोगे महागाई दर आणि चलन स्थैर्य आटोक्यात राखता येते.
पूर्ण वाचा →
भारताची अर्थव्यवस्था ही अमेरिकन डॉलरच्या विनिमयाच्या दरानुसार सप्टेंबर २०२२ मध्ये जगातील ५ व्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था आहे. भारताचे वार्षिक सकल उत्पन्न (Gross domestic product) २०२२ नुसार ८५४.७ अब्ज डॉलर एवढे आहे.
पूर्ण वाचा →
चलनविषयक धोरण – उद्दिष्टे
1) विनिमय दर स्थिर राखणे. 2) आर्थिक स्थिरता प्रस्थापित करणे. 3) आर्थिक वाढ होण्यासाठी पैशाचा प्रवाह वाढवणे. 4) रोजगार वृद्धी करणे
महत्वाचे मुद्दे. युनायटेड स्टेट्समध्ये, राजकोषीय धोरण सरकारच्या कार्यकारी आणि विधान शाखांद्वारे निर्देशित केले जाते. कार्यकारी शाखेत, अध्यक्ष आणि ट्रेझरी सचिव, अनेकदा आर्थिक सल्लागारांच्या सल्लामसलत, थेट वित्तीय धोरणे.
पूर्ण वाचा →
राजकोषीय एवं मौद्रिक नीतियों का प्रयोग सरकार तथा रिजर्व बैंक द्वारा अर्थव्यवस्था को विनियमित या नियंत्रित करने के लिये किया जाता है। इन दोनों ही नीतियों के माध्यम से कर व्यवस्था, मुद्रास्फीति आदि को नियंत्रित किया जाता है। अंततः सरकार व रिजर्व बैंक का उद्देश्य एक ही रहता है कि
पूर्ण वाचा →
केंद्रीय अर्थसंकल्प 2022-23 अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन सादर करणार आहेत. 2021-22 च्या अर्थसंकल्पात 2021-22 साठी राजकोषीय तूट GDP च्या 6.8% इतकी ठेवली आहे . 2025-26 पर्यंत तो 4.5% च्या खाली आणण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे. 2020-21 साठी, मूळ वित्तीय तुटीचे लक्ष्य 3.5% होते.
पूर्ण वाचा →
शासनाला ह्या उद्येशांचे योग्य ते मिश्रण साधरण्याचा प्रयत्न करावा लागतो. त्यासाठी सहा राजकोषीय साधने वापरता येतात:कर आकारणे, खर्च करणे, कर्ज उभारणे, कर्ज देणे आणि खरेदी व विक्री व्यवहार करणे. ह्या साधनांचा सयुक्तिक व विवेकपूर्ण वापर करणे यालाच 'राजकोषीय नीती' म्हणतात.
पूर्ण वाचा →
परिसंस्था म्हणजे अजैविक आणि जैविक घटकांचा एकमेकाशी असलेला सबंध आणि त्यांच्यातील आंतर्क्रिया होय. या घटकांच्या यांच्या मिश्रणातून पुढे जैवविविधता, अन्नसाखळी तयार होते
पूर्ण वाचा →
मुहाना फनेलच्या आकाराचा असतो, नदीचे मुख जेथे भरती-ओहोटी येतात आणि बाहेर जातात. याउलट, डेल्टा हा नदीच्या मुखावरील जमिनीचा त्रिकोणी तुकडा आहे जो तिच्या वितरिकांनी ओलांडला आहे. ज्या नद्यांना जास्त भरती येतात त्या नद्यांमध्ये मुहाने तयार होण्याची अधिक शक्यता असते. याउलट, जेव्हा नद्या कमी भरतीच्या असतात तेव्हा डेल्टा तयार होतात.
पूर्ण वाचा →
मुहाने आणि त्यांच्या सभोवतालची ओलसर जमीन सामान्यतः जेथे नद्या समुद्राला मिळतात तेथे पाण्याचे साठे आढळतात. मुहाने हे अद्वितीय वनस्पती आणि प्राणी समुदायांचे घर आहे ज्यांनी खाऱ्या पाण्याशी जुळवून घेतले आहे—जमिनीतून वाहून जाणारे ताजे पाणी आणि खारट समुद्राचे पाणी यांचे मिश्रण.
पूर्ण वाचा →