प्रश्नांची यादी

इंग्लंडची लोकशाही कशी झाली? open

इंग्लंडची संसद हे १२६५ ते १७०७ पर्यंत इंग्लंडचे विधिमंडळ होते. १२१५मध्ये इंग्लंडचा राजा जॉनने मॅग्ना कार्टाला मंजूरी दिल्यावर इंग्लंडच्या राज्यकर्त्यांना शासनात त्यांच्या शाहीर सल्लागार मंडळाचा सल्ला घेणे भाग पडले. त्यांच्या संमतीशिवाय राजाने कोणताही नवीन कर लादता येणार नाही अशी यातील एक मुख्य तरतूद होती.

पूर्ण वाचा →

राज्यसभेच्या जागा राज्यांना कशा दिल्या जातात? open

राज्यसभेत २५० सभासद असून त्यातील १२ सभासदांची नेमणुक राष्ट्रपती विविध क्षेत्रातील (कला, साहित्य, विज्ञान व समाजसेवा) मान्यवरांमधून करतात. इतर २३८ सभासदांची निवड राज्य व केंद्रशासित प्रदेश विधिमंडळ करतात.

पूर्ण वाचा →

लोकसभेत कोण बसते? open

सार्वत्रिक प्रौढ मताधिकाराच्या आधारे प्रत्यक्ष निवडणुकीद्वारे निवडलेल्या लोकप्रतिनिधींची लोकसभा बनलेली असते. भारतीय संविधानाने सभागृहात जास्तीत जास्त 550 सदस्यांना परवानगी दिली आहे, ज्यामध्ये 530 सदस्य राज्यांचे आणि 20 केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रतिनिधित्व करतात.

पूर्ण वाचा →

संसदेत किती खासदार आहेत? open

लोकसभेतील खासदार
भारताच्या राज्यघटनेप्रमाणे लोकसभेचे सध्या ५४५ सदस्य आहेत. यामधील ५३० सदस्य भारताच्या राज्यांचे प्रतिनिधी आहेत, १३ पर्यंत सदस्य केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रतिनिधी आहेत, तर २ सदस्य ॲंग्लो-इंडियन समाजाचे प्रतिनिधी असतात.

पूर्ण वाचा →

एका वर्षात किती संसदीय अधिवेशने होतात? open

एका वर्षात संसदेची तीन अधिवेशने घेतली जातात. संसदेचे अधिवेशन राष्ट्रपतींच्या अभिभाषणाने सुरू होते. संसदेच्या दोन अधिवेशनांमधील जास्तीत जास्त अंतर सहा महिने आहे. पंतप्रधानांच्या सल्ल्यानुसार संसदेची सत्रे राष्ट्रपतींनी बोलावतात.

पूर्ण वाचा →

संसदीय शासन पद्धती आणि अध्यक्षीय शासन पद्धती यांत काय फरक आहे? open

संसदीय पद्धतीत सरकार म्हणजेच मंत्रीमंडळ लोकांच्या प्रतिनिधींवर अधिकाधिक अवलंबून असते आणि लोकांना जबाबदारदेखील असते. सरकारला अमर्याद अधिकार मिळू नयेत ही त्याच्यामागची धारणा असते. सरकारचे अधिकार मर्यादित करण्याची दुसरी पद्धत म्हणजे अध्यक्षीय पद्धत होय.

पूर्ण वाचा →

भारताने संसदीय शासन पद्धतीचा स्वीकार का केला आहे? open

ब्रिटीश प्रशासनाने सुरू केलेल्या व्यवस्थेविषयी आधीपासूनच परिचित असल्यामुळे भारताने संसदीय शासन प्रणाली स्वीकारली. स्वतंत्र भारतासाठी हे अधिक सोयीचे असेल असे संविधान सभासदांना वाटले

पूर्ण वाचा →