नैसर्गिक न्याय ही सामान्य कायद्याची संकल्पना आहे ज्याचे मूळ 'Jus Natural' मध्ये आहे ज्याचा अर्थ निसर्गाचा नियम आहे
पूर्ण वाचा →
नैसर्गिक अधिकार म्हणजे माणसाला जन्मतः व निसर्गसिद्ध असे लाभलेले अधिकार होत. ही संकल्पना प्रथम जॉन लॉकने मांडली. इंग्लंडमध्ये स्ट्यूअर्ट राजांच्या राजवटीने अमर्यादित राज्यसत्तेचे दुष्परिणाम व धोके दाखवून दिले. हॉब्जच्या सिद्धांतात अमर्यादित राजसत्तेला मान्यता होती.
पूर्ण वाचा →
एक तात्विक सिद्धांत जो असे सांगतो की मानवाला काही हक्क, नैतिक मूल्ये आणि जबाबदाऱ्या आहेत ज्या मानवी स्वभावात अंतर्भूत आहेत . CFI टीमने लिहिलेले. 14 मार्च 2023 रोजी अपडेट केले.
पूर्ण वाचा →
अव्यवहार्यतेच्या बाबतीत अपवाद
नैसर्गिक न्यायाच्या नियमातील हा एक सोपा अपवाद आहे. नैसर्गिक न्याय तेव्हाच लागू होऊ शकतो जेव्हा तो लागू करणे निसर्गात व्यावहारिक असेल. परंतु नैसर्गिक न्यायाला वगळले जाऊ शकते जेव्हा त्यात व्यावहारिकता नसते .
भारतातील सर्व नागरिकांना सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय न्याय मिळाला पाहिजे . प्रस्तावना विचार, अभिव्यक्ती, विश्वास, श्रद्धा आणि उपासना स्वातंत्र्य प्रदान करते. समानता म्हणजे समान संधी आणि स्थितीची समानता.
पूर्ण वाचा →
नैसर्गिक न्यायाची मुख्यतः दोन तत्त्वे आहेत. ही दोन तत्त्वे आहेत: ' निमो ज्युडेक्स इन causa sua'. कोणालाही स्वतःच्या कारणासाठी न्यायाधीश बनवू नये आणि पक्षपाती विरुद्ध नियम .
पूर्ण वाचा →
नैसर्गिक कायद्याने प्रचलित कायद्यांचे मार्गदर्शन केल्याची अनेक उदाहरणे देता येतील. उदा., औद्योगिक कायद्यांत व प्रशासकीय कायद्यांत कोणाही व्यक्तीविरुद्ध कारवाई करावयाची झाल्यास किंवा त्याच्या हितसंबंधास बाध येईल अशी कृती करावयाची झाल्यास, त्या व्यक्तीस आपली बाजू मांडावयाची संधी दिली पाहिजे, असा नियम आहे.
पूर्ण वाचा →
आवश्यकतेचा सिद्धांत हा नैसर्गिक न्यायाच्या अंतर्गत पक्षपाताच्या नियमाला अपवाद आहे . हे अधिकार्यांना काही गोष्टी करण्याची परवानगी देते जे या क्षणी करणे आवश्यक आहे आणि अशा कृती ज्यांना सामान्य परिस्थितीत कायद्याने परवानगी दिली जात नाही.
पूर्ण वाचा →
उदा., औद्योगिक कायद्यांत व प्रशासकीय कायद्यांत कोणाही व्यक्तीविरुद्ध कारवाई करावयाची झाल्यास किंवा त्याच्या हितसंबंधास बाध येईल अशी कृती करावयाची झाल्यास, त्या व्यक्तीस आपली बाजू मांडावयाची संधी दिली पाहिजे, असा नियम आहे. ह्या नियमाला नैसर्गिक न्यायाचे तत्त्व असे म्हणतात.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →