कठोर व्यंजन ज्या व्यंजनाचा उच्चार करताना त्याच्यात तीव्रता दिसून येते, त्याला कठोर व्यंजन असे म्हणतात. प्रत्येक वर्गातील पहिली दोन व्यंजने यांचा उच्चार करताना अधिक स्पर्श होतो, त्यामुळे त्यांना कठोर व्यंजने असे म्हणतात. उदाहरणार्थ – क्, ख्, च्, छ्, ट्, ठ्, प्, फ् इत्यादी