समाजशास्त्रीय सिद्धांतामध्ये मार्क्सचे सर्वात महत्त्वाचे योगदान म्हणजे त्याचे सामान्य विश्लेषण पद्धती, "द्वंद्वात्मक" मॉडेल, जे प्रत्येक सामाजिक व्यवस्थेमध्ये असमतोल शक्ती असल्याचे मानते ज्यामुळे "विरोधाभास" (असमतोलता) निर्माण होतात ज्याचे निराकरण केवळ नवीन समाजाद्वारे केले जाऊ शकते.