शेतकऱ्याने उदरनिर्वाहासाठी किंवा धंदा म्हणून स्वतःच्या शेतावर चालविलेला व्यवसाय अशी ढोबळमानाने शेतीची व्याख्या करता येईल. शेतामधून काढावयाच्या उत्पादनावरून शेतीचे ऊसमळा, भात शेती, पशुधनप्रधान शेती, मत्स्य शेती इ. निरनिराळे प्रकार अस्तित्वात आलेले आहेत.
पूर्ण वाचा →
तेलबिया आणि तेलाच्या उत्पादनाव्यतिरिक्त, राजस्थान हे चणे आणि मसूर डाळ यांचे प्रमुख उत्पादक आहे, या दोन्हींवर विविध प्रकारच्या उत्पादनांमध्ये प्रक्रिया केली जाते. भारतातील डाळीचे सर्वाधिक उत्पादन राजस्थानमधून होते.
पूर्ण वाचा →
व्यावसायिक शेतीचे प्रकार
विस्तृत व्यावसायिक शेती: ही शेतीची एक प्रणाली आहे ज्यात तुलनेने मोठ्या प्रमाणावर भांडवल किंवा श्रमाची गुंतवणूक मोठ्या प्रमाणात जमिनीच्या ठिकाणी केली जाते. कधीकधी जमिनीची उत्पादन क्षमता पुन्हा मिळविण्यासाठी जमीन पडीत ठेवावी लागते.
बागायतदार शेती –
ही भारतातील सर्वात फायदेशीर शेती आहे.
सेंद्रिय पदार्थांची आधुनिक रसायनशास्त्रात कार्बन-आधारित संयुगे म्हणून व्याख्या केली जाते, जी मूळतः सजीवांपासून प्राप्त होते परंतु आता प्रयोगशाळेत संश्लेषित आवृत्त्यांचा देखील समावेश आहे .बहुतेक हे काही हलक्या घटकांचे संयोजन आहेत, विशेषतः हायड्रोजन, कार्बन, नायट्रोजन आणि ऑक्सिजन.
पूर्ण वाचा →
जैविक घटकांमध्ये बहुतेक संयुगे कार्बन या मूलद्रव्यापासून तयार झालेली असतात.
पूर्ण वाचा →
सेंद्रिय पदार्थांचे विघटन ही एक प्रक्रिया आहे, ज्यामध्ये मुख्यतः भौतिक विघटन आणि जटिल सेंद्रिय रेणूंचे जैवरासायनिक रूपांतर सोप्या सेंद्रिय आणि अजैविक रेणूंमध्ये होते .
पूर्ण वाचा →
शास्त्रज्ञ सेंद्रिय पदार्थांचे विघटन करणार्या जीवांना सप्रोब किंवा सॅप्रोट्रॉफ म्हणतात. बुरशी आणि बॅक्टेरिया हे पाने आणि इतर वनस्पतींच्या सामग्रीचे विघटन करण्यासाठी प्रतिबंधित नाहीत. ते कोणतेही मृत सेंद्रिय पदार्थ विघटित करतील, मग ते कार्डबोर्ड बॉक्स, पेंट, गोंद, जीन्सची जोडी, चामड्याचे जाकीट किंवा जेट इंधन असो.
पूर्ण वाचा →
कार्बन 'कार्बन-फिक्सिंग' ऑटोट्रॉफिक जीवांद्वारे वातावरणातून मातीमध्ये हस्तांतरित केला जातो, मुख्यतः प्रकाशसंश्लेषण करणारी वनस्पती आणि फोटो- आणि केमोऑटोट्रॉफिक सूक्ष्मजंतू , 3 , 4 जे वातावरणातील कार्बन डायऑक्साइड (CO 2 ) सेंद्रीय पदार्थात संश्लेषित करतात
पूर्ण वाचा →
प्रोटोझोआ आणि बॅक्टेरियासह बहुतेक विघटन करणारे सूक्ष्म जीव असतात. इतर विघटन करणारे सूक्ष्मदर्शकाशिवाय पाहण्यास पुरेसे मोठे आहेत. त्यामध्ये बुरशी आणि इन्व्हर्टेब्रेट जीवांचा समावेश होतो ज्यांना कधीकधी डेट्रिटिव्होर्स म्हणतात, ज्यात गांडुळे, दीमक आणि मिलिपीड्स यांचा समावेश होतो.
पूर्ण वाचा →