निविष्ठा म्हणजे जमीन, मजूर, अवजारे, बियाणे, यांत्रिकीकरण (ट्रॅक्टर) खत, कीटकनाशके यांसारख्या उत्पादन प्रक्रियेत टाकल्या जाणार्या गोष्टी. आऊटपुट म्हणजे कापणी केलेली पिके, दूध, मांस, अंडी यांसारख्या उत्पादित केलेल्या गोष्टी.
सेंद्रिय मध्ये रूपांतरित करताना सेंद्रिय निविष्ठांची गरज
पोषक व्यवस्थापन आणि जमिनीच्या सुपीकतेसाठी पिकांचे अवशेष, जनावरांचे शेण, जंगलातील पानांचे कचरा, हाडांचे जेवण, कत्तलखान्यातील कचरा, रक्तपेशी आणि हिरवी खते हे महत्त्वाचे सेंद्रिय स्त्रोत आहेत.
कृषी उत्पादन वाढीसाठी मुख्यत्वे भांडवल, सिंचनाची व्यवस्था या कृषी निविष्ठा महत्त्वाच्या आहेत. त्यामुळे पेरणीसाठी सुधारीत बियाणे, खते, पीक किड व रोग संरक्षण करणारी औषधे उपलब्ध करता येतात. परंतु, वरील कृषी निविष्ठांशिवाय महत्त्वाची आणि गरजेची कृषी निविष्ठा म्हणजे कृषी तंत्रज्ञान.
पूर्ण वाचा →
वृक्षारोपण शेती: रोपावाटिका ही बहुतेक उष्णकटिबंधीय किंवा उप-उष्णकटिबंधीय देशांमध्ये मोठया प्रमाणात आहे. त्या रोपांचा तिथे वापर करन्यावजी ती रोपे दुसऱ्या ठिकाणी विकतात. व्यावसायिक धान्य शेती: ह्या प्रकारची शेती तंत्राच्या साहाय्याने केली जाते.
पूर्ण वाचा →
"कृषी उत्पादन" या शब्दाचा अर्थ असा आहे की कोणतीही कृषी वस्तू किंवा उत्पादन, कच्चा किंवा प्रक्रिया केलेला असो, ज्यामध्ये मानवी किंवा पशुधन वापरासाठी युनायटेड स्टेट्समध्ये विकल्या जाणार्या पशुधनापासून मिळवलेल्या कोणत्याही वस्तू किंवा उत्पादनाचा समावेश होतो.
पूर्ण वाचा →
भारतातील शेतीचा आढावा
2021-22 मध्ये, देशाने 2020-21 मधील US$ 41.3 बिलियन वरून 20% वाढीसह एकूण कृषी निर्यातीत US$ 50.2 अब्ज नोंदवले. FY23 मध्ये भारतीय कृषी क्षेत्र 3.5% ने वाढेल असा अंदाज आहे .
माती, हवामान, स्थलाकृति, पर्जन्यमान यांचा कोणत्याही क्षेत्राच्या शेतीवर प्रभाव पडतो आणि हे घटक वेगवेगळ्या प्रदेशात वेगवेगळे असल्याने पिकवलेली पिकेही वेगळी असतात.
पूर्ण वाचा →
भारतीय जनतेच्या उदरनिर्वाहाचे सर्वात मोठे क्षेत्र म्हणजे कृषी होय. देशाच्या अर्थव्यवस्थेच्या भांडवल निर्मितीत कृषी क्षेत्राचा वाटा 1950-51 मध्ये 17.7 टक्के होता तो 2016-17 मध्ये 15.5 टक्के झाला आहे. कृषी क्षेत्र भारतातील सर्वात मोठे मुक्त खाजगी क्षेत्र आहे. तसेच सर्वात मोठे व असंघटित क्षेत्र आहे.
पूर्ण वाचा →
no
पूर्ण वाचा →
शेती हा भारतीय अर्थव्यवस्थेचा प्राण आहे तसेच तो देशाच्या सामाजिक आणि आर्थिक विकासाचा गाभा असल्याचे मत केंद्रीय कृषीमंत्री नरेंद्रसिंह तोमर यांनी व्यक्त केले. देशाच्या सकल राष्ट्रीय उत्पादनामध्ये (जीडीपी) या क्षेत्राचा जवळजवळ 19 टक्के वाटा आहे
पूर्ण वाचा →