शेतकऱ्यांचे आर्थिक शोषण रोखण्यासाठी 1960 मध्ये लागू करण्यात आलेले एमएसपी हे दुसरे धोरण सुधारावे लागेल. मध्यस्थ ग्राहक म्हणून सरकारने केलेल्या हस्तक्षेपामुळे कृषी पिकांच्या किमती समतोल राखल्या गेल्या आणि एमएसपीमुळे शेतकऱ्यांना त्यांच्या पिकातून पुरेसा नफा मिळण्याची खात्री झाली.
पूर्ण वाचा →
इ. स. १९६० च्या दशकात शेतकी संशोधन, विकास, तंत्रज्ञानाच्या मदतीने भारतात कृषिउत्पादन वाढले. हा काळ भारतातील हरितक्रांती म्हणून ओळखला जातो.
पूर्ण वाचा →
18 व्या शतकात भारतीय शेती तांत्रिकदृष्ट्या मागासलेली आणि स्तब्ध होती. उत्पादनाचे तंत्र शतकानुशतके स्थिर राहिले. शेतकऱ्यांनी खूप कष्ट करून तांत्रिक मागासलेपणा भरून काढण्याचा प्रयत्न केला.
पूर्ण वाचा →
ब्रिटिशांची राजवट सुरू झाल्यापासून करांच्या नियमांमध्ये आणि करवसूली पद्धतीमध्ये भारतात मोठे बदल झाले. याचा सर्वात जास्त परिणाम भारतातील शेतकऱ्यांवर झाला. ब्रिटिशांच्या काळातील करांच्या काहीशा जाचक नियमांमुळे भारतातील शेतकऱ्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणात दारिद्र्य वाढीस लागले.
पूर्ण वाचा →
स्वातंत्र्याच्या वेळी कृषी क्षेत्रात जुन्या आणि कालबाह्य पद्धतींचा वापर केला जात होता. खते व इतर यंत्रांचा पुरेसा वापर होत नव्हता. शेती ही जास्त प्रमाणात पावसावर अवलंबून होती . चांगल्या पावसामुळे चांगले उत्पादन होते, तर कमी पावसामुळे खराब उत्पादन होते.
पूर्ण वाचा →
1947 च्या सुमारास भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यावर कृषी उत्पादन अत्यंत निकृष्ट होते . कृषी उर्जा आणि आदिम साधने आणि यंत्रसामग्रीचे थेट स्त्रोत वापरून कृषी उत्पादन हे मुख्यतः पावसावर आधारित आणि निर्वाहावर आधारित होते.
पूर्ण वाचा →
काही क्षण थांबा आणि पुन्हा प्रयत्न करा. एकूण राष्ट्रीय उत्पन्नात कृषी क्षेत्राचा वाटा किती आहे? बोलायचे झाले तर तो महाराष्ट्र राज्याबाबत शेती व सलग्न क्षेत्रांत जवळपास १२% आहे व त्यावरील अवलंबून आसलेली लोकसंख्या ५५% चे आसपास आहे . मला वाटते आपण नेटवर जाऊन याची सविस्तर माहीती घेवू शकाल .
पूर्ण वाचा →
१९६० च्या दशकात शेतकी संशोधन, विकास, तंत्रज्ञानाच्या मदतीने भारतात कृषिउत्पादन वाढले. हा काळ भारतातील हरितक्रांती म्हणून ओळखला जातो
पूर्ण वाचा →
हरित क्रांती हा 1960 च्या दशकात सुरू झालेला काळ होता ज्या दरम्यान उच्च उत्पादन देणारी विविधता (HYV) बियाणे, यांत्रिक शेती साधने, सिंचन सुविधा, कीटकनाशके यासारख्या तंत्रज्ञानाचा अवलंब करून भारतातील शेतीचे आधुनिक औद्योगिक व्यवस्थेत रूपांतर झाले. आणि खते.
पूर्ण वाचा →
कमी होत जाणारे जलस्रोत आणि मातीचे विषारीपणा यामुळे भूगर्भातील पाण्याचे प्रदूषण वाढले . हरितक्रांतीचे एकमेव उद्दिष्ट अन्नपदार्थांचे उत्पादन वाढवणे आणि ते सर्वांना पुरेल एवढाच होता.
पूर्ण वाचा →