इतिहास म्हणजे भूतकाळात घडलेल्या घटनांची क्रमब्ध व सूसंगत रितीने मांडणी होय. इतिहास ह्या शब्दाची व्युत्पत्ती इतिहास = 'इति+ह+आस' हे असे घडले अशी सांगण्यात येते आहे{{|आपटे|१९५७-१९५९}}. व्युत्पत्तीद्वारे दिसून येणाऱ्या अर्थाचा विचार केला तर इतिहास म्हणजे केवळ भूतकाळात काय घडले ह्याची नोंद इतकाच अर्थ निघतो.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या अभ्यासक्रमानुसार अठराव्या शतकातील महत्त्वाच्या घटना, जागतिक महायुद्धे, वसाहतीकरण, निर्वसाहतीकरण, साम्यवाद, उदारमतवाद, समाजवाद यांसारख्या विचारप्रणाली यांचा 'आधुनिक जगाचा इतिहास' या घटकात अंतर्भाव होतो. अर्थात, या सर्व घटना व घटक जागतिक, मानवी जीवनरूपी शृंखलेचे भाग आहेत.
पूर्ण वाचा →
बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नेतृत्वाखाली भारतीय संविधानाच्या निर्मितीसाठी मसूदा समिती स्थापन झाली. अनेक बैठका व चर्चासत्रांनंतर या समितीने सादर केलेला अंतिम मसुदा २६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी संविधान सभेने स्वीकारला. त्यामुळे २६ नोव्हेंबर हा दिवस संविधान दिन म्हणून साजरा केला जातो.
पूर्ण वाचा →
लोकसाहित्य लोकांच्या विशिष्ट गटाद्वारे सामायिक केले जाते; त्यात त्या संस्कृती, उपसंस्कृती किंवा समूहाच्या सामान्य परंपरांचा समावेश होतो . यात कथा, दंतकथा, दंतकथा, नीतिसूत्रे, कविता, विनोद आणि इतर मौखिक परंपरांचा समावेश आहे. त्यामध्ये भौतिक संस्कृती समाविष्ट आहे, जसे की समूहासाठी सामान्य असलेल्या पारंपारिक बांधकाम शैली.
ऐतिहासिक शब्दकोशात (केळकर) दस्तऐवज म्हणजे 'हक्कपत्र' किंवा 'प्रमाणपत्र' असा अर्थ दिलेला आहे. आजही सरकारी सनद, आदेश, अहवाल, निर्देश यांना 'दस्त' म्हणून संबोधले जाते. बोलीभाषेत मात्र 'दस्तऐवज' हा शब्द अधिक प्रचलित आहे. दस्तऐवज (Document) म्हणजे पुराव्यासाठी प्रमाणभूत आणि विश्वसनीय आहे, असे कागदपत्र!
NA
पूर्ण वाचा →
इतिहासाचा अभ्यास करताना अनेक तारखा, नावे, घटना आणि इतर तथ्ये लक्षात ठेवणे समाविष्ट असते. तुमच्या नोट्स आणि पाठ्यपुस्तक पहा आणि कीवर्ड ओळखा. त्यांची यादी बनवा, नंतर एका बाजूला शब्द आणि दुसऱ्या बाजूला त्याची व्याख्या किंवा स्पष्टीकरण असलेले फ्लॅशकार्ड तयार करा.
पूर्ण वाचा →
प्राचीन इतिहासात 3000 BC - AD 500 या कालावधीत मानवाने वस्ती केलेल्या सर्व खंडांचा समावेश होतो. तीन-युग प्रणाली प्राचीन इतिहासाला पाषाणयुग, कांस्य युग आणि लोहयुगात कालबद्ध करते, सामान्यत: कांस्ययुगापासून सुरू होणारा रेकॉर्ड केलेला इतिहास.
पूर्ण वाचा →
पारंपारिक अमेरिकन इतिहास "पारंपारिक अमेरिकन इतिहास" या शब्दाचा अर्थ आहे- (अ) महत्त्वपूर्ण घटनात्मक, राजकीय, बौद्धिक, आर्थिक आणि परराष्ट्र धोरणातील ट्रेंड आणि समस्या ज्याने अमेरिकन इतिहासाच्या वाटचालीला आकार दिला आहे ; आणि (ब) मुख्य भाग, टर्निंग पॉईंट्स आणि प्रमुख व्यक्तिमत्त्वे यात सामील आहेत ...
पूर्ण वाचा →