वाळवंटात राहणाऱ्या जीवांना त्यांच्या अस्तित्वासाठी पाण्याचे संवर्धन करावे लागते. त्यांची जाड त्वचा, सपाट आणि उशीचे तळवे असलेले लांब पाय आहेत जे त्यांना गरम वाळूपासून वाचवतात आणि शरीरातील पाण्याचे नुकसान टाळतात.
पूर्ण वाचा →
पाणी हा वाळवंटातील वस्तीवर परिणाम करणारा अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. पाण्याच्या प्रमाणावर मनुष्यवस्ती अवलंबून असते. विहिरी किंवा झऱ्यांच्या स्वरूपात मिळणारे भूमिगत पाणी, आर्टेशियन विहिरी व झऱ्यांपासून तसेच नद्या अथवा वाड्यांतून मिळणारे पाणी, अशा तीन प्रकारे वाळवंटात पाणी मिळू शकते.
पूर्ण वाचा →
वाळवंटी प्राण्यांची वैशिष्ट्ये
यातील अनेक प्राणी निशाचर आहेत., जेव्हा सूर्यास्त होतो आणि तापमान लक्षणीय घटते. या कारणास्तव, ते दिवसा सर्वात विपुल वनस्पतींमध्ये (कॅक्टस आणि झुडुपे) किंवा वाळूच्या खाली लपतात, खोलीची थंडता शोधतात.
सस्तन प्राणी आणि पक्षी पाणी वाचवण्यासाठी किंवा उत्सर्जित करण्यासाठी प्लाझ्मापेक्षा जास्त आणि कमी केंद्रित मूत्र तयार करू शकतात. उत्सर्जन विद्राव्य उत्सर्जनाच्या पातळीमध्ये हस्तक्षेप न करता केले जाते. लघवी एकाग्र करण्याची क्षमता एखाद्या प्रजातीच्या पाण्यावर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असते.
पूर्ण वाचा →
वाहतूक: वाळवंटी भागात अनेक शतकांपासून उंट वाहतुकीचे साधन म्हणून वापरले जात आहेत. ते लांब अंतरावर जड भार वाहून नेण्यास सक्षम आहेत आणि कठोर वाळवंटात प्रवास करण्यास ते अनुकूल आहेत. दूध: उंट हे दूध तयार करतात ज्यामध्ये पोषक तत्व जास्त असतात
पूर्ण वाचा →
उंट त्यांच्या वाळवंटातील निवासस्थानासाठी योग्य आहेत , असंख्य हुशार अनुकूलनांसह जे त्यांना अति उष्ण आणि थंड वातावरण सहन करण्यास मदत करतात. उंट हे उंट म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या समूहाचा भाग आहेत.
पूर्ण वाचा →
प्राणी वाळवंटात जमिनीखाली राहून किंवा दिवसाच्या उष्णतेमध्ये बिळात विश्रांती घेऊन जगतात. काही प्राण्यांना त्यांच्या अन्नातून आवश्यक ओलावा मिळतो, म्हणून त्यांना जास्त पाणी पिण्याची गरज नसते, जर असेल तर. इतर वाळवंटाच्या काठावर राहतात, जिथे जास्त वनस्पती आणि निवारा आहेत.
पूर्ण वाचा →
निशाचर वाळवंटी प्राणी रात्री सक्रिय राहून थंड राहतात, तर काही इतर वाळवंटी प्राणी जमिनीखालील बुरूज खोदून सूर्याच्या उष्णतेपासून दूर राहतात. वाळवंटातील प्राण्यांमध्ये दिसणार्‍या इतर सामान्य रुपांतरांमध्ये मोठे कान, हलक्या रंगाचे आवरण, चरबी साठवण्यासाठी कुबड्या आणि पाणी वाचवण्यास मदत करणारे अनुकूलन
पूर्ण वाचा →
किनारी वाळवंटात, प्राणी धुक्याने भिजलेले खडक चाटून पाणी मिळवतात. वाळवंटातील उभयचर त्यांच्या रक्तात युरिया जमा करून आणि त्याचा ऑस्मोटिक प्रेशर वाढवून आर्द्र भूगर्भातील दाटांमधून त्वचेद्वारे पाणी शोषून घेऊ शकतात.प्राण्यांना त्यांच्या शरीराच्या कार्यासाठी ताजे पाणी लागते. ते केवळ पिण्याच्या क्रियेतूनच नव्हे
पूर्ण वाचा →
उंट पाण्याशिवाय 15 दिवस जगू शकतात. ते इतके दिवस जगू शकण्याचे एक कारण म्हणजे त्यांच्या कुबड्या . ते त्यांच्या कुबड्यांमध्ये चरबी साठवतात (पाणी नाही) आणि ते पाण्याशिवाय जास्त काळ जाण्यासाठी याचा वापर करू शकतात.
पूर्ण वाचा →