ब्रिटिश संसदेचे एकूण १,४९५ सदस्य आहेत ज्यांपैकी ८४५ सदस्य हाउस ऑफ लॉर्ड्स गृहामधील तर ६५० सदस्य हाउस ऑफ कॉमन्स गृहामधील आहेत. हाउस ऑफ कॉमन्सचे सदस्य लोकशाही मार्गाने निवडून येतात. सदस्यांचा कार्यकाळ ५ वर्षांचा असून त्यांना सांसदीय निवडणुकांमध्ये विजय मिळवणे गरजेचे
पूर्ण वाचा →
राज्यसभेत सध्या 245 सदस्यांचे स्वीकृत संख्याबळ आहे आणि यापैकी 12 सदस्य राष्ट्रपतींनी नामनिर्देशित केले आहेत. लोकसभेत सध्या 545 सदस्य आहेत आणि यापैकी 2 सदस्य भारताच्या राष्ट्रपतींद्वारे अँग्लो-इंडियन समुदायाचे नामनिर्देशित सदस्य आहेत.
पूर्ण वाचा →
राज्यसभेत २५० सभासद असून त्यातील १२ सभासदांची नेमणुक राष्ट्रपती विविध क्षेत्रातील (कला, साहित्य, विज्ञान व समाजसेवा) मान्यवरांमधून करतात. इतर २३८ सभासदांची निवड राज्य व केंद्रशासित प्रदेश विधिमंडळ करतात.
पूर्ण वाचा →
संसदीय लोकशाही : निर्वाचित लोकप्रतिनिधींच्या सभागृहाव्दारे (संसद) चालविलेली एक शासनपद्धती. हा शासनपद्धतीचा आकृतिबंध जगातील सर्व संसदीय लोकशाही शासनपद्धतीत सर्वमान्य झाला आहे. तो मुख्यत्वे दोन तत्त्वांवर आधारित आहे.
पूर्ण वाचा →
अध्यक्षीय प्रणालीची वैशिष्ट्ये
कार्यकारिणी (अध्यक्ष) विधिमंडळाच्या कृतींवर व्हेटो करू शकतात . राष्ट्रपतींचा कार्यकाळ निश्चित असतो आणि त्यांना विधिमंडळातील अविश्वासाच्या मताने काढून टाकता येत नाही.
सर्व प्रतिनिधींनी मिळून बनलेली संसद सरकारचे नियंत्रण आणि मार्गदर्शन करते. या अर्थाने लोक, त्यांच्या निवडलेल्या प्रतिनिधींद्वारे, सरकार बनवतात आणि त्यावर नियंत्रण देखील ठेवतात.
पूर्ण वाचा →
राज्यसभेत २५० सभासद असून त्यातील १२ सभासदांची नेमणुक राष्ट्रपती विविध क्षेत्रातील (कला, साहित्य, विज्ञान व समाजसेवा) मान्यवरांमधून करतात. इतर २३८ सभासदांची निवड राज्य व केंद्रशासित प्रदेश विधिमंडळ करतात.
पूर्ण वाचा →
भारताचे नागरिक असणे आवश्यक आहे. वय 25 वर्षांपेक्षा कमी नसावे. योग्य व्यक्ती असणे आवश्यक आहे. न्यायालयाने दोन किंवा अधिक वर्षांच्या तुरुंगवासासह दोषी ठरवले जाऊ नये.
पूर्ण वाचा →
भारताच्या संविधानानुसार राष्ट्रपतीची निवड थेट नागरिकांद्वारे न होता संसदेच्या दोन्ही सभागृहांचे निवडून आलेले सदस्य आणि राज्यांच्या विधानसभांचे निवडून आलेले सदस्य यांनी मिळून बनलेल्या निर्वाचकगणांच्या (electoral college) सदस्यांकडून केली जाते.
पूर्ण वाचा →
विधानसभेचा सदस्य हा संसदेचा भाग नसतो.
पूर्ण वाचा →