भारत एक संसदीय धर्मनिरपेक्ष लोकशाही प्रजासत्ताक आहे ज्यामध्ये भारताचे राष्ट्रपती हे राज्याचे प्रमुख आणि भारताचे प्रथम नागरिक आहेत आणि भारताचे पंतप्रधान हे सरकारचे प्रमुख आहेत. हा शब्द राज्यघटनेत वापरला जात नसला तरी सरकारच्या संघीय संरचनेवर आधारित आहे.
पूर्ण वाचा →
जनतेचा जनादेश सर्वांवर उभा आहे. लोकसहभागामुळे लोकशाही यशस्वी होते . जगातील सर्वात लांब संविधान भारतात आहे. दस्तऐवज आपल्या नागरिकांना काही मूलभूत अधिकार प्रदान करतो.
पूर्ण वाचा →
भारतातील लोकशाहीसमोरील काही आव्हाने म्हणजे निरक्षरता, गरिबी, लिंगभेद, जातिवाद आणि सांप्रदायिकता, प्रादेशिकता, भ्रष्टाचार, राजकारणाचे गुन्हेगारीकरण आणि हिंसाचार .
पूर्ण वाचा →
उदारमतवाद : समाजाच्या वा राज्याच्या कोणत्याही नागरिक व्यक्तीला किंवा सर्व नागरिकांना व्यक्तिशः स्वातंत्र्याचा हक्क मिळाला पाहिजे व त्याकरिता राज्य व सार्वजनिक संस्था यांचे धोरण व व्यवहार व्यक्तिस्वातंत्र्याच्या हक्काला बाध येणार नाहीत, अशा पद्धतीने व धोरणाने चालले पाहिजेत, असा दृष्टिकोन म्हणजे
पूर्ण वाचा →
उदारमतवादी लोकशाही ही एक प्रातिनिधिक लोकशाही आहे जी कायद्याच्या नियमाद्वारे वैयक्तिक स्वातंत्र्य आणि मालमत्तेचे संरक्षण करते. याउलट, एक बचावात्मक लोकशाही लोकशाहीच्या संस्थांचे संरक्षण करण्यासाठी काही अधिकार आणि स्वातंत्र्य मर्यादित करते.
पूर्ण वाचा →
सरकारची पारदर्शकता, उत्तरदायित्व आणि जबाबदार सरकार आणि कायदेशीरपणा हे लोकशाहीच्या यशासाठी जबाबदार घटक आहेत.
पूर्ण वाचा →
लोकशाहीच्या यशाचे घटक: i लोकशाहीची पारदर्शकता . ii हे राज्यकारभारासाठी जबाबदार आणि जबाबदार आहे. iii ते कायदेशीरपणा प्रदान करते. iv हे सामाजिक विविधतेचे सरकार सामावून घेते.
पूर्ण वाचा →
कायदेशीर समानता, राजकीय स्वातंत्र्य आणि कायद्याचे राज्य हे चांगल्या प्रकारे कार्यरत लोकशाहीसाठी मूलभूत वैशिष्ट्ये म्हणून ओळखले जातात.
पूर्ण वाचा →
सरकार, राजकारण आणि कायद्यासमोर संधीची समानता. न्यायाचे कोणतेही दुहेरी मानक नसावेत, कोणतेही दुहेरी अधिकार, विशेषाधिकार, कर्तव्ये किंवा नागरिकत्वाच्या जबाबदाऱ्या नसाव्यात. स्वातंत्र्याचे दुहेरी स्वरूप नाही. ” लोकशाही म्हणजे काय?
पूर्ण वाचा →
लोकशाही सरकारच्या सारांशाचे मुख्य घटक
देशाच्या लोकशाही प्रक्रियेत सहभागी होणे . देशाच्या लोकशाहीमध्ये विविध स्तरांचा सहभाग. संघर्ष निराकरण. समानता आणि न्याय.