जन्म-मृत्युदर :- आपल्या देशात मृत्युदरात घट झालेली आढळून येते. परंतु जन्मदर मात्र त्या मानाने घटलेली नाही. आपल्या देशाचा १००० लोकांमध्ये जन्मदर २७.५ आहे व मृत्युदर ०.५ आहे. त्यामुळे लोकसंख्येत वाढ होते.
पूर्ण वाचा →
r=(जन्म दर+इमिग्रेशन दर)-(मृत्यू दर आणि स्थलांतर दर) . r सकारात्मक (> शून्य) असल्यास, लोकसंख्या आकाराने वाढत आहे; याचा अर्थ जन्म आणि स्थलांतर दर मृत्यू आणि स्थलांतरापेक्षा जास्त आहेत.
पूर्ण वाचा →
बदलाचे तीन घटक आहेत: जन्म, मृत्यू आणि स्थलांतर . जन्म आणि मृत्यू पासून लोकसंख्येतील बदल सहसा एकत्रित केला जातो आणि नैसर्गिक वाढ किंवा नैसर्गिक बदल म्हणून संबोधले जाते. लोकसंख्या वाढतात किंवा कमी होतात यावर अवलंबून आहे की ते लोकांना गमावण्यापेक्षा
पूर्ण वाचा →
आपल्या देशाचा १००० लोकांमध्ये जन्मदर २७.५ आहे व मृत्युदर ०.५ आहे. त्यामुळे लोकसंख्येत वाढ होते. २) अज्ञान, अंधश्रद्धा, रूढी, परंपरा :- समाजामध्ये काही अंधश्रद्धा असतात. मुलगा म्हणजे वंशाचा दिवा, मेल्यावर पाणी पाजण्यास व अग्नी देण्यास इस्टेटीला वारस पाहिजे, मुलगाच पाहिजे,
पूर्ण वाचा →
विस्तृत (तरुण आणि वाढणारे), संकुचित (वृद्ध आणि संकुचित), आणि स्थिर (लोकसंख्या वाढ कमी किंवा कमी) .
पूर्ण वाचा →
लोकसंख्येचे वितरण ठरवणारे मुख्य घटक पुढीलप्रमाणे आहेत: हवामान, भूस्वरूप, स्थलाकृति, माती, ऊर्जा आणि खनिज संसाधने, प्रवेशयोग्यता जसे की समुद्रकिनाऱ्यापासूनचे अंतर, नैसर्गिक बंदरे, जलवाहतूक नद्या किंवा कालवे, सांस्कृतिक घटक, राजकीय सीमा, स्थलांतर आणि व्यापारावरील नियंत्रणे, सरकारी धोरणे. .
पूर्ण वाचा →
लोकसंख्येच्या वितरणावर परिणाम करणारे घटक हे मुख्यत: चार प्रकारचे असतात. 1)प्राकृतिक घटक 2) आर्थिक घटक 3)राजकीय घटक 4)सामाजिक घटक
पूर्ण वाचा →
आर्थिक घटक: आर्थिक उत्पन्नाची साधने कोणती उपलब्ध असतील त्यानुसार लोकसंख्या दाट असणार की विरळ यात फरक पडतो. शेती, कारखानदारी, ही उत्पन्नाची साधने आहेत. तर नागरीकरण, बाजारपेठ, वाहतूक व्यवस्था यामुळे आर्थिक स्थितीला चालना मिळते.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
भौतिक (हवामान, नैसर्गिक संसाधनांचा शाप आणि भूपरिवेष्टित देश), आर्थिक (गरिबीचे चक्र, जागतिक व्यापार प्रणाली), आणि ऐतिहासिक (वसाहतवाद) . असमान विकासाचे परिणाम म्हणजे संपत्ती विषमता, आरोग्य विषमता आणि आंतरराष्ट्रीय स्थलांतर.
पूर्ण वाचा →