औद्योगिकीकरण, कीटकनाशके आणि नायट्रोजन-आधारित खतांचा वापर, शेतीतील पिकांचे अवशेष, शहरीकरण, जंगलातील आग, वाळवंटातील धूळ आणि अपुरा कचरा व्यवस्थापन यामुळे पर्यावरणीय आरोग्य धोके आणि प्रदूषण वाढले आहे, विशेषत: कमी आणि मध्यम उत्पन्न असलेल्या देशांमध्ये.
पूर्ण वाचा →
मानवी कृती आणि अन्य कारणांमुळे पाण्याच्या नैसर्गिक गुणवत्तेत प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्षपणे बदल होतात आणि पाणी कोणत्याही कारणासाठी वापरण्यास अयोग्य ठरते. या पाण्याला प्रदूषित जल म्हणतात. पाण्याचे प्राकृतिक, रासायनिक आणि जैविक गुणधर्म बदलल्याने मानव व जलीय सजीवांवर अपायकारक परिणाम करणारी जल
पूर्ण वाचा →
शाश्वत विकास पद्धती देशांना अशा प्रकारे विकसित होण्यास मदत करतात जे हवामान बदलामुळे उद्भवलेल्या आव्हानांशी जुळवून घेतात, ज्यामुळे आपल्या आणि भविष्यातील पिढ्यांसाठी महत्त्वाच्या नैसर्गिक संसाधनांचे संरक्षण करण्यात मदत होईल .
पूर्ण वाचा →
पर्यावरण अभ्यासात मनुष्यास आणि त्याच्या परिसरास उपयुक्त ठरेल अशा सर्व प्रकारच्या ज्ञानाचा समावेश केला जातो. मानवी जीवनाची गुणवत्ता आणि त्याचे अस्तित्व कायम राखण्याकरिता आवश्यक त्या उपाययोजना जाणीवपूर्वक राबविण्याची क्षमता नागरिकांमध्ये विद्यार्थी अवस्थेपासून निर्माण करणे, हे पर्यावरण शिक्षणाचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे.
पूर्ण वाचा →
बायो डीझेल म्हणजे अपारंपारिकरित्या मिळवलेले इंधन. कुठल्याही वनस्पतीजन्य तेलाचे ट्रांसईस्टरिफिकेशन या रासायनिक प्रक्रियेद्वारे मोनो अल्कलीमध्ये रूपांतर केले तर मिळणारा पदार्थ म्हणजे बायो डिझेल. बायो डिझेलचे इंधन गुणधर्म हे पेट्रोलियम डीझेलसारखे असतात.
पूर्ण वाचा →
बायोडिग्रेडेबल कचरा सूक्ष्मजंतू किंवा सूक्ष्मजीवांद्वारे विघटित आणि खराब होतो . नॉन-बायोडिग्रेडेबल कचरा सूक्ष्मजंतू किंवा नैसर्गिकरित्या विघटित होऊ शकत नाही . 3. बायोडिग्रेडेबल कचरा गोळा केला जात नाही परंतु कमी वेळात वापरला जातो. नॉन-बायोडिग्रेडेबल कचरा अनेकदा गोळा केला जातो.
पूर्ण वाचा →
पर्यावरण व्यवस्थापनाची उद्दिष्टे
पर्यावरणातील निरनिराळ्या घटकांचे संशोधन करणे.
पर्यावरणाच्या नियोजनाची रूपरेषा तयार करणे.
पर्यावरणाच्या विविध घटकांना प्रदूषणमुक्त ठेवणे.
मानवाला प्रदूषणाच्या परिणामांपासून वाचविणे.
अवक्षय होत असलेल्या
पर्यावरणाचा कोणता घटक सर्वात मोठा आहे?
पाणी . पृथ्वीच्या पृष्ठभागाचा ७०% भाग पाण्याने व्यापलेला आहे. पाणी जीवनाला आधार देते आणि पाण्याशिवाय कोणताही सजीव जगू शकत नाही.
त्यात हवा, पाणी, खडक आणि माती यांचा समावेश होतो ज्यात संरचनात्मक आणि कार्यात्मक पर्यावरणीय एकके असतात
अन्नसाखळीच्या विविध अवस्था किंवा स्तरांना ट्रॉफिक स्तर म्हणतात. (a) पहिली ट्रॉफिक पातळी गवत आहे, ती उत्पादक आहे. (b) दुसरी ट्रॉफिक पातळी हरीण आहे. ते प्रथम उपभोक्ते आहे. त्याला शाकाहारी देखील म्हणतात. (c) तिसरा ट्रॉफिक स्तर सिंह आहे, तो एक सर्वोच्च
पूर्ण वाचा →
अन्न शृंखला म्हणजे परिसंस्थेतील घटनांच्या क्रमाचा संदर्भ आहे, जिथे एक सजीव दुसरा जीव खातो आणि नंतर तो जीव दुसर्या मोठ्या जीवाद्वारे खातो . वेगवेगळ्या ट्रॉफिक स्तरांवर एका जीवातून दुसऱ्या जीवात पोषक आणि उर्जेचा प्रवाह अन्नसाखळी बनवतो.
अन्नसाखळीत अन्न मिळविणे आणि दुसर्याचे