पर्यावरण म्हणजे आपल्या सभोवती असलेले जैविक (सर्व जीव) आणि अजैविक (हवा-हवामान, पाणी, जमीन, सूर्यप्रकाश) घटकांचे आवरण. परिसंस्था म्हणजे अजैविक आणि जैविक घटकांचा एकमेकाशी असलेला सबंध आणि त्यांच्यातील आंतर्क्रिया होय. या घटकांच्या यांच्या मिश्रणातून पुढे जैवविविधता, अन्नसाखळी तयार होते.
पूर्ण वाचा →
पृथ्वी, पाणी, अग्नी, वायू आणि आकाश या पाचही घटकांमध्ये प्रदूषण पसरले आहे - किंवा पंचतत्त्वे.
पूर्ण वाचा →
दिवसेंदिवस वाढत चाललेली मानवी लोकसंख्या व मानवाच्या वाढत जाणाऱ्या गरजा आणि त्यातुन होणारे नैसर्गिक साधनसंपत्तीचे अतोनात नुकसान यामुळे पर्यावरणाची न भरून येण्याजोगी हानी होत आहे, आपली जीवनशैली बदलून पर्यावरणाकडे पाहण्याचा मानवी दृष्टिकोन बदलण्यासाठी आज या विषयाचे महत्त्व अधोरेखित होत आहे.
पूर्ण वाचा →
पर्यावरण व मानव यांचे नाते अतूट आहे. मानव आपल्या हव्यासापोटी पर्यावरणाच्या विरोधात जात यशाची उतूंग शिखरे गाठली; परंतु त्यामुळे निसर्गावर फार मोठा विपरीत परिणाम घडल्याचे अनेक उदाहरणे आहेत. परिणामत: पर्यावरण संरक्षणविषयक जाणिव-जागृतीबाबत अत्यंतीक आवश्यकता निर्माण झाली.
पूर्ण वाचा →
डॉ. भांडारकर यांच्या मते, “मनुष्य आणि जैव-भौतिक-पर्यावरण यांच्यातील परस्परसंबंधाचे सुयोग्य आकलन करून पर्यावरणाच्या दृष्टीने हितकारक असे निर्णय घेण्याची व पर्यावरणसंगत कृती करण्यासाठी अभिक्षमता निर्माण करण्याची शैक्षणिक प्रक्रिया म्हणजे पर्यावरण शिक्षण होय.” पर्यावरण ही संकल्पना स्थलसापेक्ष आणि जीवसापेक्ष आहे.
पूर्ण वाचा →
पर्यावरणाचा समतोल बिघडणे म्हणजे मानवाच्या अस्तित्वाला धोका निर्माण होणं होय. सध्याच्या काळात जल, वायू व ध्वनिप्रदूषणामुळे वसुंधरेचं स्वास्थ्य बिघडत चाललं आहे. कारण, प्रदूषणामुळे पर्यावरणाचं नुकसान होत असल्याची जाणीव नसणं, हे बौद्धिक मागासलेपणाचे लक्षण आहे.
पूर्ण वाचा →
तुमच्या वर्गातील वातावरण हे तुमच्या वर्गातील सामाजिक, भावनिक आणि शिकवण्याच्या घटकांचे मिश्रण आहे. संशोधनातून असे दिसून आले आहे की तुमच्या वर्गातील वातावरणातील अनेक पैलू विद्यार्थ्यांच्या प्रेरणेवर परिणाम करू शकतात आणि जे विद्यार्थी अधिक प्रवृत्त आहेत, ते शिकण्याच्या क्रियाकलापांमध्ये अधिक प्रयत्न
पूर्ण वाचा →
पर्यावरणीय शिक्षण शिकणाऱ्यांना जगाविषयीच्या ज्ञानाची रचना विकसित करण्यास आणि ते त्यांच्या आयुष्यभर वापरू आणि विकसित करू शकणारे ज्ञान शोधण्यास सक्षम करते . पर्यावरणीय शिक्षण विद्यार्थ्यांना शाश्वत भविष्यात सहभागी होण्यास सक्षम करून त्यांना सक्षम बनवते.
पूर्ण वाचा →
पर्यावरणीय शास्त्रज्ञ पृथ्वीच्या प्रक्रियेचे आकलन, पर्यायी उर्जा प्रणाल्यांचे मूल्यांकन, प्रदूषण नियंत्रण व शमन, नैसर्गिक संसाधन व्यवस्थापन आणि जागतिक हवामान बदलांचे परिणाम यासारख्या विषयांवर काम करतात. पर्यावरणीय समस्यांमधे भौतिक, रासायनिक आणि जैविक प्रक्रियेचा परस्पर संवाद असतो.
पूर्ण वाचा →
पर्यावरण शिक्षण नैसर्गिक वातावरण कसे कार्य करते हे शिकवण्यासाठी संघटित प्रयत्नांचा संदर्भ देते, आणि विशेषतः, मानव वर्तन आणि पर्यावरणीय प्रणाली शाश्वतपणे जगण्यासाठी कसे व्यवस्थापित करू शकतात .
पूर्ण वाचा →