ओडिशात राहणाऱ्या लोकांच्या जीवनावर जमिनीचा कसा परिणाम होतो?
NA
पूर्ण वाचा →NA
पूर्ण वाचा →ग्रामीण गरिबी कमी करणे : हरित क्रांतीने ग्रामीण भूमिहीन शेतकर्यांना रोजगार दिला आणि बहु-पीक योजनांद्वारे शेतकर्यांच्या महसूलात सुधारणा करून त्यांची गरिबी कमी केली. सुधारित वाणांचे उत्पादन: हरित क्रांतीने प्रगत बियाणे, तणनाशके आणि रासायनिक खतांचा वापर करून अन्न उत्पादकता वाढवली.
पूर्ण वाचा →शहरी रोजगारात वाढ
पूर्ण वाचा →1960 च्या दशकाच्या मध्यात हरित क्रांतीने पीक उत्पादन वाढविण्यासाठी कृषी रसायनांचा, म्हणजे रासायनिक खते आणि कीटकनाशकांचा वापर सुरू केला. वर्षानुवर्षे अजैविक रासायनिक कीटकनाशके आणि खतांच्या वाढत्या वापरामुळे जमिनीचा ऱ्हास होत आहे .
पूर्ण वाचा →भारतातील हरित क्रांतीमुळे अन्नधान्य उत्पादनात लक्षणीय वाढ झाली आहे . तरीही, यामुळे जंगलतोड, मातीची धूप, मातीची क्षारता, पर्यावरणाचा ऱ्हास, पीकविविधता नष्ट होणे, कीटकांचे पुनरुत्थान, डासांपासून होणा-या रोगांचा वाढता प्रादुर्भाव इत्यादी गंभीर समस्याही निर्माण झाल्या आहेत.
पूर्ण वाचा →हरित क्रांतीचे तोटे
क्रांतीचा नकारात्मक सामाजिक परिणामही लवकरच दिसून आला. शेतीतील या नवकल्पनांमुळे उत्पन्नातील असमानता वाढली आहे. कृषी निविष्ठा आणि सुधारित रासायनिक खतांवर मोठ्या जमीनदारांचे नियंत्रण आले. सर्वात वाईट गोष्ट म्हणजे गरीब शेतकरी लहान शेतजमिनी आणि अपुरा पाणीपुरवठा यामुळे गरीबच झाले
हरित क्रांतीचे दुष्परिणाम म्हणजे रासायनिक कीटकनाशके आणि खतांमुळे मातीची धूप आणि प्रदूषण, अनुवांशिक विविधता नष्ट होणे, गव्हाचे उत्पादन कोरड्या जागी कमी होणे आणि जास्त सिंचनामुळे लीचिंग, लॉगिंग इ.
पूर्ण वाचा →भारतातील हरित क्रांतीचा प्रभाव
भारतातील अन्नधान्य उत्पादनात मोठी वाढ झाली. क्रांतीचा सर्वात मोठा फायदा गव्हाच्या धान्याला झाला. योजनेच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातच उत्पादन वाढून 55 दशलक्ष टन झाले. केवळ कृषी उत्पादनापुरते मर्यादित न राहता या क्रांतीमुळे प्रति एकर उत्पादनातही वाढ झाली.
एकूण खर्चाचा सुधारित अंदाज 41.9 लाख कोटी रुपये आहे, त्यापैकी भांडवली खर्च सुमारे 7.3 लाख कोटी रुपये आहे. त्याचप्रमाणे, वित्तीय तुटीचा सुधारित अंदाज अर्थसंकल्पीय अंदाजानुसार जीडीपीच्या 6.4 टक्के आहे.
पूर्ण वाचा →NA
पूर्ण वाचा →