पंचायत राज भारतीय लोकशाहीचा पाया मजबूत करते. हे समाजातील दुर्बल घटकांना, म्हणजे, अनुसूचित जमाती, अनुसूचित जाती, इतर मागासवर्गीय आणि महिलांना प्रतिनिधित्व प्रदान करते. ग्रामपंचायत पाण्याचे स्त्रोत, गावातील विहिरी, टाक्या आणि पंप, पथदिवे आणि ड्रेनेज व्यवस्था सांभाळते .
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
बळवंत राव मेहता समितीची स्थापना 1957 मध्ये करण्यात आली. तिने त्रिस्तरीय पंचायती राज व्यवस्था सुरू केली, ज्यामध्ये गाव पातळीवर ग्रामपंचायत, ब्लॉक स्तरावर पंचायत समिती आणि जिल्हा स्तरावर जिल्हा परिषद यांचा समावेश होता.
पूर्ण वाचा →
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग IX मध्ये 20 लाखांहून अधिक लोकसंख्या असलेल्या राज्यांमध्ये पंचायतींच्या त्रिस्तरीय प्रणालीची कल्पना केली आहे. या भागाच्या तरतुदींनुसार प्रत्येक राज्यात, गाव, मध्यवर्ती आणि जिल्हा स्तरावर पंचायती स्थापन केल्या जातील.
पूर्ण वाचा →
अशोक मेहता : (२४ ऑक्टोबर १९११–१० डिसेंबर १९८४). भारतातील एक समाजवादी क्रियाशील विचारवंत नेते. सौराष्ट्रातील भावनगर येथे एका मध्यमवर्गीय कुटुंबात त्यांचा जन्म झाला. वडील रणजितराम आणि आई शांतिगौरी. सतराव्या वर्षापासून राष्ट्रीय आंदोलनात भाग घेण्यास त्यांनी आरंभ केला. मुंबईच्या विल्सन कॉलेजमधून त्यांनी पदवी घेतली आणि काही काळ मुंबई विद्यापीठाच्या स्कूल ऑफ
पूर्ण वाचा →
PRI ग्रामीण-आधारित आहे. ii प्रत्येक गावात ग्रामपंचायत असते. iii यात पंच आणि एक सरपंच आहेत. iv तो/तिला गावात राहणाऱ्या प्रौढ लोकसंख्येद्वारे थेट निवडले जाते.
पूर्ण वाचा →
पंचायती राज लोकांपर्यंत माहिती सहज उपलब्ध करून प्रशासनात पारदर्शकतेला प्रोत्साहन देते. स्थानिक स्वराज्य संस्थांनी नोंदी ठेवणे आणि ते लोकांसाठी उपलब्ध करून देणे आवश्यक आहे. हे सुनिश्चित करते की लोकांना घेतले जाणारे निर्णय आणि वापरल्या जाणार्‍या संसाधनांची जाणीव आहे.
पूर्ण वाचा →
पंतप्रधान पंडीत जवाहरलाल नेहरू यांनी राजस्थानातील नागौर जिल्ह्यातील बगदरी गावात 2 ऑक्टोबर 1959 पहिल्यांदा पंचायत राज व्यवस्था सुरू केली. त्यानंतर पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी 24 एप्रिल 2010 ला राष्ट्रीय पंचायत राज दिनाची घोषणा केली. तेव्हापासून भारतात 24 एप्रिल हा दिवस राष्ट्रीय पंचायत राज दिन म्हणून साजरा करण्यात येतो
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
ग्रामपंचायतीची मुख्य कार्ये आहेत: जलस्रोत, रस्ते, ड्रेनेज, शाळा इमारती आणि CPR (सामान्य मालमत्ता संसाधने) यांची देखभाल आणि बांधकाम. स्थानिक कर लावा आणि गोळा करा. रोजगाराशी संबंधित सरकारी योजना राबवा.
पूर्ण वाचा →