आंतरराष्ट्रीय संबंध सिद्धांत म्हणजे सैद्धांतिक दृष्टीकोनातून आंतरराष्ट्रीय संबंधांचा (IR) अभ्यास. हे आंतरराष्ट्रीय राजकारणातील वर्तन आणि परिणाम स्पष्ट करण्याचा प्रयत्न करते. वास्तववाद, उदारमतवाद, रचनावाद आणि तर्कसंगत निवड या चार प्रमुख विचारांच्या शाळा आहेत.
पूर्ण वाचा →
स. १९४४ मध्ये एक परिषद बोलाविण्यात आली. या परिषदेला ४४ देशांचे प्रतिनिधी उपस्थित होते. सदर परिषदेत आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (इंटरनॅशनल मॉनेटरी फंड) व आंतरराष्ट्रीय पुनर्निर्माण व विकास बँक (जागतिक बँक) स्थापण्याचा सर्वानुमते निर्णय घेण्यात आला.
पूर्ण वाचा →
तेरावी पंचवर्षीय योजना (2017 – 2022 )
ही योजना सन 2017 ते 2022 पर्यंत सुरू केली जाईल. १३ व्या पंचवार्षिक योजनेत स्रोत पुस्तके, वर्ग खोल्या इ. दुरुस्त केल्या जातील आणि उपाय वर्गांतर्गत अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती आणि इतर मागासवर्गीय दुर्बल घटकांना विशेष वर्ग देण्यात येईल.
ही योजना सन 2017 ते 2022 पर्यंत सुरू केली जाईल. १३ व्या पंचवार्षिक योजनेत स्रोत पुस्तके, वर्ग खोल्या इ. दुरुस्त केल्या जातील आणि उपाय वर्गांतर्गत अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती आणि इतर मागासवर्गीय दुर्बल घटकांना विशेष वर्ग देण्यात येईल.
पूर्ण वाचा →
दुसरी योजना, 1932-1937
इतर पंचवार्षिक योजनांप्रमाणेच, दुसरी योजना तितकीशी यशस्वी झाली नाही , कोळसा आणि तेल उद्योगांसारख्या क्षेत्रात शिफारस केलेल्या उत्पादन पातळीपर्यंत पोहोचण्यात अपयशी ठरले.
दुसरी पंचवार्षिक योजना तथाकथित महालनोबिस मॉडेलवर आधारित आहे. भारतीय सांख्यिकी संस्थेचे संस्थापक आणि नेहरूंचे निकटवर्तीय पी.सी. महालनोबिस यांनी भारतीयीकरण केलेले हे USSR मॉडेल होते.
पूर्ण वाचा →
दुसऱ्या पंचवार्षिक योजनेमधील घडामोडी :
भारताचे दुसरे औद्योगिक धोरण-30 एप्रिल 1956 ~ उद्योगांचे तीन अनुसूचीमध्ये विभाजन. या धोरणाद्वारे समाजवादी समाजरचना स्थापन. 1957 मध्ये राज्यस्तरावर “खादी व ग्रामोद्योग कार्यक्रमाची” सुरुवात. 1960 मध्ये “सघन कृषी जिल्हा कार्यक्रम”
पहिली पंचवार्षिक योजना (१९५१ ते १९५६)
पहिले भारतीय पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांनी भारतीय संसदेसमोर पहिली पंचवार्षिक योजना सादर केली व त्याकडे तातडीने लक्ष देण्याची गरज आहे. पहिली पंचवार्षिक योजना १९५१ मध्ये सुरू करण्यात आली होती जी मुख्यत: प्राथमिक क्षेत्राच्या विकासावर लक्ष केंद्रित करते.
दुसऱ्या योजनेची मुख्य उद्दिष्टे म्हणजे १९५६-५७ ते १९६०-६१ या
(i) पहिल्या पंचवार्षिक योजनेत कृषी विकासावर भर देण्यात आला होता तर दुसऱ्या पंचवार्षिक योजनेत अवजड उद्योगांवर भर देण्यात आला होता . (ii) पहिली पंचवार्षिक योजना सुधारणांमध्ये कमी होती आणि दुसरी पंचवार्षिक योजना जलद संरचनात्मक परिवर्तन घडवून आणू इच्छित होती.
पूर्ण वाचा →
मंत्र्यांमध्ये कामाचे वाटप आणि त्यांचे पोर्टफोलिओ बदलण्याव्यतिरिक्त, पंतप्रधान विविध विभागांच्या सुरळीत कामकाजासाठी मंत्रिपरिषद आणि राष्ट्रपती यांच्यातील संवादाचे माध्यम म्हणूनही काम करतात.
पूर्ण वाचा →