बियास ही उत्तर भारतामधील प्रमुख नदी आहे. बियास (व्यास) नदी हिमाचल प्रदेशाच्या कुलु जिल्ह्यात उगम पावते व सुमारे ४७० किमी वाहत जाऊन पंजाब राज्यात सतलज नदीला मिळते.
पूर्ण वाचा →
भारतातील ताम्रपाषाणयुगीन संस्कृती. सिंधू संस्कृतीच्या अस्तित्वाचा पुरावा दयाराम सहानी यांनी १९२१ मध्ये उजेडात आणला. त्याच वर्षी पंजाबातील हडप्पा येथे प्रायोगिक उत्खनन झाले, त्यात सिंधू संस्कृतीचे ताम्रपाषाणयुगीन स्वरुप स्पष्ट झाले.
पूर्ण वाचा →
ते पायरोटेक्निक आणि धातू शास्त्रात तांत्रिकदृष्ट्या खूप प्रगत होते. त्यांचे मणी, दागिने, मातीची भांडी, सील तसेच धातू आणि त्यांच्या मिश्र धातुंनी बनवलेल्या इतर कलाकृतींमधून त्यांची कलाकुसर दिसून येते. त्यांचे व्यापाराचे जाळेही बरेच व्यापक होते.
पूर्ण वाचा →
होय, असे मानले जाते की हडप्पा संस्कृतीच्या उदय आणि अधोगतीमध्ये पर्यावरणीय घटकांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली . हडप्पा संस्कृती सिंधू खोऱ्यात केंद्रीत होती जी आताच्या आधुनिक पाकिस्तान आणि वायव्य भारतामध्ये आहे.
पूर्ण वाचा →
नगर रचना हे सिंधू संस्कृतीचे खास वैशिष्ट्य आहे हडप्पा संस्कृतीची नगररचना व स्थापत्य अत्यंत प्रगत होते. घरे, तटबंदी, सांडपाण्याची व्यवस्था, प्रचंड इमारती, स्नानगृहे, धान्याची कोठारे,जहाजाची गोदी इत्यादी घटक पाहता हडप्पाकालीन संस्कृतीच्या प्रगत स्थापत्याची कल्पना येते.
पूर्ण वाचा →
हडप्पा संस्कृतीचे सर्वात वेगळे वैशिष्ट्य म्हणजे शहरी केंद्रांचा विकास . मोहेंजोदारो हे हडप्पा संस्कृतीतील सर्वात प्रसिद्ध ठिकाण आहे. 'ग्रेट बाथ' च्या रचनेवरून असे सुचवले गेले की ते काही विशिष्ट धार्मिक स्नानासाठी होते.
पूर्ण वाचा →
na
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
औद्योगिक संस्कृतीची व्याख्या एक गतिमान घटना म्हणून केली जाते ज्यामध्ये भूतकाळातील आणि वर्तमान औद्योगिक उत्पादन मानवी भौतिक वातावरण, सामाजिक संरचना, संज्ञानात्मक क्षमता आणि औद्योगिक समुदायांच्या (पोस्ट) भविष्यातील विकासाच्या निवडीवर प्रभाव टाकू शकणार्‍या संस्थांमध्ये अंतर्भूत आहे.
पूर्ण वाचा →
बर्‍याच विद्वानांचा आता असा विश्वास आहे की सिंधू संस्कृतीचा नाश हवामान बदलामुळे झाला. मान्सूनच्या पूर्वेकडे वळणा-या पाण्याचा पुरवठा कमी झाला असावा, ज्यामुळे सिंधू नदी खोऱ्यातील हडप्पा लोकांना स्थलांतरित होण्यास भाग पाडले आणि छोटी गावे आणि विलग शेते स्थापन केली.
पूर्ण वाचा →