वैज्ञानिक व्यवस्थापन म्हणजे प्रमाणित तंत्र आणि साधनांनुसार आणि विशेष कर्मचार्‍यांच्या मदतीने कार्य करणे म्हणजे उत्पादनाची मात्रा तसेच गुणवत्ता सुधारणे आणि त्याच वेळी खर्च कमी करणे. वैज्ञानिक व्यवस्थापनाला टेलरवाद असेही म्हणतात.
पूर्ण वाचा →
पीटर ड्रकर (1909-2005) हे व्यवस्थापनावरील सर्वात प्रसिद्ध आणि प्रभावशाली विचारवंतांपैकी एक होते, ज्यांचे कार्य जगभरातील व्यवस्थापकांद्वारे वापरले जात आहे. ते एक विपुल लेखक होते, आणि व्यवस्थापनाला एक वेगळे कार्य म्हणून आणि व्यवस्थापक म्हणून एक वेगळी जबाबदारी म्हणून चित्रित करणारे पहिले (टेलर आणि फेयोल नंतर) होते.
पूर्ण वाचा →
प्रसिद्ध फ्रेंच व्यवस्थापनतज्ज्ञ आंरी फेयॉल (१८४१–१९२५) हे या प्रणालीचे जनक असून ,त्यांच्या मते व्यवस्थापनाची तत्त्वे सर्वत्र एकसारखी लागू होतात. समाजाचे घटक असलेल्या व परस्परांशी सामाजिक संबंध असलेल्या व्यक्तिसमूहाकडून कामे करवून घेणे, हेच व्यवस्थापन-प्रक्रियेचे उद्दिष्ट असते.
पूर्ण वाचा →
1909 मध्ये, टेलरने "वैज्ञानिक व्यवस्थापनाची तत्त्वे" प्रकाशित केली. [१] यामध्ये, त्यांनी प्रस्तावित केले की नोकऱ्यांचे अनुकूलन आणि सुलभीकरण केल्याने उत्पादकता वाढेल . कामगार आणि व्यवस्थापकांनी एकमेकांना सहकार्य करणे आवश्यक आहे ही कल्पना देखील त्यांनी पुढे केली.
पूर्ण वाचा →
ड्रकरचा असा विश्वास होता की व्यावसायिक नेत्यांनी त्यांच्या कृतींमध्ये उच्च पातळीची नैतिक आणि नैतिक सचोटी दाखवून, परिणामांवर लक्ष केंद्रित करून, कर्मचार्‍यांना सशक्त बनवून, भागधारकांच्या आर्थिक दायित्वांच्या पलीकडे जाऊन आणि शेवटी सामान्य हिताची सेवा करून "कार्यक्षमतेचा आत्मा" स्वीकारणे आवश्यक आहे.
पूर्ण वाचा →
प्रकाशसंश्लेषणादरम्यान, वनस्पती त्यांच्या पानांसह प्रकाश ऊर्जा अडकवतात. वनस्पती सूर्याच्या ऊर्जेचा वापर करून पाणी आणि कार्बन डाय ऑक्साईडला ग्लुकोज नावाच्या साखरेत बदलतात. ग्लुकोजचा वापर वनस्पतींद्वारे ऊर्जेसाठी आणि सेल्युलोज आणि स्टार्च सारखे इतर पदार्थ तयार करण्यासाठी केला जातो.
पूर्ण वाचा →
सर्व पौष्टिक ऊर्जा सूर्यापासून येते: वनस्पती सूर्याच्या ऊर्जेचे प्रकाशसंश्लेषण करण्यासाठी वनस्पती उर्जेमध्ये क्लोरोफिल वापरतात आणि नंतर प्राणी त्या ऊर्जेसाठी एकतर वनस्पतींना खातात किंवा त्या वनस्पतींची ऊर्जा खाल्लेल्या प्राण्यांना खातात. अन्नसाखळी सूर्यापासून सुरू होते आणि नंतर ऊर्जा उत्पादकांकडे जाते.
पूर्ण वाचा →
नायट्रोजन आहे. मृदा हा वनस्पतींच्या वाढीसाठी आवश्यक असलेल्या पोषक द्रव्यांचा एक प्रमुख स्त्रोत आहे. नायट्रोजन (N), फॉस्फरस (P) आणि पोटॅशियम (K) हे तीन मुख्य पोषक मूलद्रव्ये आहेत.
पूर्ण वाचा →
त्यांची मुळे जमिनीतून पाणी आणि खनिजे घेतात आणि त्यांची पाने हवेतून कार्बन डायऑक्साइड (CO2) नावाचा वायू शोषून घेतात. सूर्यप्रकाशातील ऊर्जेचा वापर करून ते या घटकांचे अन्नात रूपांतर करतात. या प्रक्रियेला प्रकाशसंश्लेषण म्हणतात, ज्याचा अर्थ 'प्रकाश तयार करणे' आहे. पदार्थांना ग्लुकोज आणि स्टार्च म्हणतात.
पूर्ण वाचा →
प्रदूषक अन्न साखळीत प्रवेश करण्याचा एक मार्ग येथे आहे. प्रदूषक नद्या आणि तलावांमध्ये धुतले जातात. उत्पादकांना चिकटून किंवा शोषून ते अन्न साखळीत प्रवेश करते . जेव्हा उत्पादक खातो तेव्हा त्यात असलेले प्रदूषक पुढील ट्रॉफिक स्तरावर जाते कारण ते सतत असते.
पूर्ण वाचा →