प्रथम राष्ट्रीय उत्पन्नाची गणना कोण करतात?
1955 सालापासून राष्ट्रीय उत्पन्नाची गणना "केंद्रीय सांख्यिकी संस्था" (CSO) यांच्याद्वारे केली जाते
पूर्ण वाचा →1955 सालापासून राष्ट्रीय उत्पन्नाची गणना "केंद्रीय सांख्यिकी संस्था" (CSO) यांच्याद्वारे केली जाते
पूर्ण वाचा →केंद्रीय सांख्यिकीय संस्था (Central Statistical Organization) सद्यस्थितीत भारताचे राष्ट्रीय उत्पन्न मोजण्याची जबाबदारी cso कडे आहे. CSOला या कार्यात मदत NSSO म्हणजेच National Sample Survey Organization किंवा राष्ट्रीय नमुना सर्वेक्षण संस्था करते.
पूर्ण वाचा →NA
पूर्ण वाचा →(ii) राष्ट्रीय कर्ज व्याज समाविष्ट नाही कारण ते हस्तांतरण पेमेंट आहे . हे कर्ज उपभोगासाठी घेतले आहे.
पूर्ण वाचा →
हस्तांतरण देयके GDP चा घटक नाहीत.
प्राथमिक क्षेत्रात कृषी, पशुपालन, मासेमारी, इत्यादींचा; तर द्वितीयक क्षेत्रात उत्पादन, प्रक्रिया व बांधकाम यांचा समावेश असतो. तृतीयक क्षेत्रात अर्थव्यवस्थेतील सर्व प्रकारच्या अदृश्य स्वरूपातील सेवांचा समावेश होत असल्याने त्यास सेवाक्षेत्र असे संबोधले जाते.
पूर्ण वाचा →NDP = GDP – घसारा हे योग्य उत्तर आहे. निव्वळ देशांतर्गत उत्पादन: निव्वळ देशांतर्गत उत्पादन हे देशाच्या भौगोलिक सीमांमध्ये उत्पादित केलेल्या सर्व वस्तू आणि सेवांचे निव्वळ मूल्य म्हणून परिभाषित केले जाते. हे देशाच्या आर्थिक विकासाचे प्रमुख सूचक मानले जाते.
पूर्ण वाचा →राष्ट्रीय उत्पन्न ओळख म्हणते की सकल देशांतर्गत उत्पादन हे उपभोग खर्च, अधिक गुंतवणूक खर्च, अधिक सरकारी खर्च, अधिक निर्यात, वजा आयातीद्वारे दिले जाते . थोडक्यात, हे GDP = C + I + G + EX − IM असे लिहिले आहे.
पूर्ण वाचा →राष्ट्रीय उत्पन्नाचे महत्त्व पुढीलप्रमाणे स्पष्ट करता येईल . राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या आकडेवारीवरून अर्थव्यवस्थेचा विविध क्षेत्रांची प्रगती समजते . विविध क्षेत्रांच्या विकासासाठी चलनविषयक धोरण , लोकसंख्या , शेती , उद्योग , व्यापार व करविषयक धोरणाची आखणी करता येते . म्हणून राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या विश्लेषणाला महत्त्व आहे .
पूर्ण वाचा →भारतात राष्ट्रीय उत्पन्नाची पहिली परिगणना विख्यात नेते आणि अर्थशास्त्रज्ञ दादाभाई नवरोजी यांनी १८७६ मध्ये १८६७-६८ या वर्षासाठी केली.
पूर्ण वाचा →