त्याचा वेगवेगळ्या प्रकारे देशांना फायदा होतो. त्याच्या सकारात्मक परिणामांमध्ये विविध उत्पादने, सेवा, कल्पना, तंत्रज्ञान इत्यादींचा समावेश होतो. यामुळे देशांतर्गत घटकांसाठी अस्वास्थ्यकर स्पर्धा, परकीय राष्ट्रांवर जास्त अवलंबित्व, मानवी भांडवलाचे अत्याधिक शोषण, पर्यावरणाची हानी इ. असे तोटे देखील मिळतात.
पूर्ण वाचा →
म्हणून शासकीय गुंतवणूक कमी करून नव्या आर्थिक धोरणांमध्ये खाजगीकरणाला प्राधान्य दिलेले आहे. जागतिकीकरण हे भारतीय अर्थव्यवस्थेचे लक्ष आहे. हे लक्ष्य गाठण्यासाठी उदारीकरण ही एक दिशा आहे. तर अशा सुधारणांचा खाजगीकरण हा एक मार्ग आहे.
पूर्ण वाचा →
सरकारी नियंत्रण कमी करणे म्हणजे उदारीकरण होय. शासकीय बंधने शिथिल करणे म्हणजे उदारीकरण होय. 1991 पूर्वी भारतीय अर्थव्यवस्था बंदिस्त होती. उदारीकरणाच्या माध्यमातून भारतीय अर्थव्यवस्था मुक्त अर्थव्यवस्था करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
पूर्ण वाचा →
शत्रुत्वाच्या,मित्रत्वाच्या वा अन्य प्रकारच्या संबंधासंबंधी जागृत राहणे, विविध देशांशी येणाऱ्या विविध प्रकारच्या संबंधात सूत्रबद्धता आणून त्यासाठी पत्रव्यवहार, वाटाघाटी इ. मार्गांनी आंतरराष्ट्रीय सहकार्य निर्माण करणे, प्रवासी, व्यापार, वाहतूक, आर्थिक व्यवहार इत्यादींची आवश्यक ती व्यवस्था लावणे इ.
पूर्ण वाचा →
सरकारी दडपशाहीचा प्रतिबंध, मानवी हक्कांचे पद्धतशीर उल्लंघन आणि लष्करीकरणापासून होणारे धोके अशी त्याची व्याख्या होती.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
आंतरराष्ट्रीय व्यापार महत्त्वाचा आहे कारण देशांतर्गत सहज सापडत नसलेल्या वस्तूंच्या आयातीसाठी देश इतर देशांवर अवलंबून असतात . जर एखाद्या देशाने वस्तूंच्या निर्यातीत माहिर असेल, तर त्याला त्याच्या स्वत:च्या बाजारपेठेतील मागणीपेक्षा काही विशिष्ट कच्च्या मालाचा पुरवठा जास्त असू शकतो.
आंतरराष्ट्रीय संस्था अनेक वैविध्यपूर्ण कार्ये करतात, ज्यात माहिती गोळा करणे आणि ट्रेंडचे निरीक्षण करणे (उदा. जागतिक हवामान संघटना), सेवा आणि मदत (उदा., जागतिक आरोग्य संघटना) वितरीत करणे आणि सौदेबाजीसाठी मंच प्रदान करणे (उदा. युरोपियन युनियन) आणि विवादांचे निराकरण करणे.
पूर्ण वाचा →
मानवी सुरक्षा म्हणजे मूलभूत स्वातंत्र्यांचे रक्षण करणे - स्वातंत्र्य जे जीवनाचे सार आहे. याचा अर्थ गंभीर (गंभीर) आणि व्यापक (व्यापक) धोक्यांपासून आणि परिस्थितींपासून लोकांचे संरक्षण करणे होय. मानवी सुरक्षा तीन स्वातंत्र्यांना एकत्रित करते: भीतीपासून स्वातंत्र्य, गरजांपासून स्वातंत्र्य आणि अपमानापासून स्वातंत्र्य .
पूर्ण वाचा →
दोन सार्वभौम राष्ट्रांमध्ये राजकीय, आर्थिक, औद्योगिक, सामाजिक, सांस्कृतिक अशा विविध क्षेत्रांत येणाऱ्या सलोख्याच्या, तटस्थतेच्या किंवा संघर्षाच्या संबंधाना व्यापक अर्थाने 'आंतरराष्ट्रीय संबंध' असे म्हणतात.
पूर्ण वाचा →