साधनांचे लिखित व अलिखित साधने असेही एक वर्गीकरण करता येते. लिखित साधनांत निरनिराळ्या भाषांमधील ग्रंथ, शकावल्या, करीने, वंशावळी, मआसिर, बखरी, तवारिखा, कागदपत्रे, ताम्रपट, शिलालेख, नामे इत्यादिंचा समावेश होतो. अलिखित साधनांत पुरातत्त्वीय वस्तू, भांडी, आयुधे, चित्रे, शिल्पे, वास्तू व स्मारके यांचा समावेश होतो.
पूर्ण वाचा →
बहुतेक उत्खनन तीक्ष्ण सपाट स्किम फावडे सह केले जाते. माती काळजीपूर्वक स्क्रॅप केली जाते, एका वेळी पातळ थर मुंडण करते . पुरातत्वशास्त्रज्ञ कलाकृती आणि माती बदल शोधत आहेत. एक अनुभवी पुरातत्वशास्त्रज्ञ एखाद्या साइटवरील मातीच्या विविध पोतांना "जाणू" शकतो किंवा जेव्हा त्यांना एखादी कलाकृती सापडते.
पूर्ण वाचा →
लोक विशिष्ट काळात आणि ठिकाणी कसे राहतात हे जाणून घेण्यासाठी पुरातत्वशास्त्रज्ञ कलाकृती आणि वैशिष्ट्ये वापरतात. त्यांना हे जाणून घ्यायचे आहे की या लोकांचे दैनंदिन जीवन कसे होते, त्यांचे शासन कसे होते, ते एकमेकांशी कसे संवाद साधतात आणि त्यांचा काय विश्वास आणि मूल्य आहे.
पूर्ण वाचा →
पुरातत्त्वशास्त्र हे मानव जातीचा इतिहास शोधते. सुमारे २.५ लाख वर्षांपूर्वी आफ्रिकेत मानवाने प्रथमतः तयार केलेल्या दगडी हत्यारापासून ते नजीकच्या काही दशकांपर्यंतच्या काळाचा अभ्यास या विषयात येतो... त्याकाळचा अभास करण्यास इतिहासकारांना काहीच साधन लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसते.
पूर्ण वाचा →
भूतकाळात घडलेल्या घटनांची कालक्रमानुसार शास्त्रशुद्ध आणि पद्धतशीर दिलेली माहिती म्हणजे इतिहास होय व्यक्ती समाज स्थळ आणि काळ हे चार घटक इतिहासाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. इतिहास हा विश्वसनीय पुराव्यांवर आधारित असतो या पुराव्यांना इतिहासाची साधने असे म्हणतात
कायद्याच्या परिभाषेप्रमाणे दुसऱ्यांच्या शरीरास वा स्थावर किंवा जंगम वस्तूस प्रत्यक्ष व बलपूर्वक इजा वा अपाय करणे म्हणजे अतिक्रमण. सामान्य जनांमध्ये मात्र 'दुसऱ्याच्या स्थावरावरील अवैध आक्रमण' या अर्थीच अतिक्रमण हा शब्द रूढ आहे.
पूर्ण वाचा →
छत्तीसगडमध्ये जमीन महसूल, महसूल अधिकार्यांचे अधिकार, जमीनधारकांचे अधिकार आणि दायित्वे, शेतीचे कार्यकाळ आणि जमिनीशी संबंधित इतर बाबी आणि छत्तीसगडमध्ये संबंधित दायित्वे यांचे एकत्रीकरण आणि सुधारणा करणारा कायदा.
पूर्ण वाचा →
na
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
कायमधारा पद्धतीमध्ये (Mahalwari system) जमीनदाराकडे महसूल वसुलीची जबाबदारी देण्यात आली होती, तर महालवारी पद्धतीत महसूल वसुलीची जबाबदारी गावप्रमुखाकडे देण्यात आली होती.
पूर्ण वाचा →