समग्रलक्षी व अंशलक्षी . समग्रलक्षी अर्थशास्त्र देश-राज्य इत्यादी मोठ्या संस्थांचे मोठे आर्थिक प्रश्न व आर्थिक व्यवहार या व अश्या अनेक बाबीची चर्चा करते तर अंशलक्षी अर्थशास्त्र विशिष्ट माणूस, विशिष्ट कुटुंब किंवा विशिष्ट आर्थिक संस्था इत्यादींच्या व्यवहारसंबंधी प्रश्नांबाबत माहिती देते.
पूर्ण वाचा →
अर्थशास्त्राच्या दोन शाखा म्हणजे सूक्ष्म अर्थशास्त्र आणि मॅक्रो इकॉनॉमिक्स . अर्थशास्त्र उत्पादन आणि विनिमय कार्यक्षमतेवर लक्ष केंद्रित करते. सकल देशांतर्गत उत्पादन आणि ग्राहक किंमत निर्देशांक हे आर्थिक निर्देशक मोठ्या प्रमाणावर वापरले जातात.
पूर्ण वाचा →
मागणीची लवचिकता | Elasticity Of Demand
• प्रस्तावना :-
वस्तूंच्या किमतीत होणाऱ्या बदलामुळे वस्तूच्या मागणीत बदल होत असतो . इतर परिस्थिती स्थिर असता . वस्तूची किंमत कमी झाल्यास वस्तूची मागणी वाढते . याउलट वस्तूची किंमत वाढल्यास वस्तूची मागणी कमी होते . हे मागणीचा नियमावरून स्पष्ट होत नाही .परंतु किमतीत
मागणीतील वृद्धी (वाढ) [ Increase In Demand ] :-
वस्तूची किंमत स्थिर असतांना इतर परिस्थितीत उदा. उपभोक्त्यांच्या आवडीनिवडी , उपभोक्त्याचे उत्पन्न , नैसर्गिक परिस्थिती इत्यादीमध्ये अनुकूलन (positive) बदल झाल्यामुळे मागणीत जी वाढ किंवा वृद्धी होते . तिलाच मागणीतील वृद्धी असे म्हणतात.
मजूर, कच्चा माल, परिसर इत्यादींची दुय्यम मागणी जी वस्तूंच्या थेट मागणीतून उद्भवते .
पूर्ण वाचा →
मागणी म्हणजे काय?
वस्तूंची मागणी निर्धारित करणारा महत्त्वपूर्ण घटक म्हणजे किंमत होय. उपभोक्ते जेव्हा वस्तूंची किंमत कमी असते तेव्हा अधिक प्रमाणात वस्तू खरेदी करतात आणि जेव्हा वस्तूंची किंमत अधिक असते तेव्हा कमी प्रमाणात वस्तू खरेदी करतात. २) उत्पन्न : उपभोक्त्यांच्या उत्पन्नाचा खरेदीशक्तीवर परिणाम होतो.
मागणीचे निर्धारक घटक :
1] किमत ( price )
स्थूल देशांतर्गत उत्पादन
GDP मोजण्यासाठी भारतात 1 एप्रिल ते 31 मार्च हा कालावधी आहे.
औद्योगिक अर्थशास्त्र', 'कृषि-अर्थशास्त्र', 'श्रम-अर्थशास्त्र', 'चलनाचे अर्थशास्त्र', 'सरकारी अर्थकारण', 'कल्याणकारी अर्थशास्त्र', 'विकासाचे अर्थशास्त्र', 'नियोजनाचे अर्थशास्त्र' इ. अर्थशास्त्राच्या विविध शाखा आता भरदारपणे विस्तार पावलेल्या आहेत.
पूर्ण वाचा →
मागणीची लवचिकता :
वस्तूंच्या किमतीत होणाऱ्या बदलामुळे वस्तूच्या मागणीत बदल होत असतो . इतर परिस्थिती स्थिर असता . वस्तूची किंमत कमी झाल्यास वस्तूची मागणी वाढते . याउलट वस्तूची किंमत वाढल्यास वस्तूची मागणी कमी होते . हे मागणीचा नियमावरून स्पष्ट होत नाही .परंतु किमतीत किती टक्के बदल होतो . त्याचा परिणाम मागणीत
वस्तूच्या मागणीच्या लवचिकतेचे मापन हे वस्तूच्या मागणीच्या बदलाचे प्रमाण व त्याला कारण असलेले वस्तूच्या किंमतीच्या बदलाचे प्रमाण, या दोन प्रमाणांच्या गुणोत्तराने करतात.
वस्तूंच्या किमतीत होणाऱ्या बदलामुळे वस्तूच्या मागणीत बदल होत असतो . इतर परिस्थिती स्थिर असता . वस्तूची किंमत कमी झाल्यास वस्तूची मागणी वाढते . याउलट वस्तूची किंमत वाढल्यास वस्तूची मागणी