भाषेचा अभ्यास करण्याची पद्धती. भाषाभ्यासाच्या या पद्धतीत भाषेचा ऐतिहासिक आढावा घेतला जातो. भाषेचे पूर्वरूप आणि उत्तररूप यातील परस्परसंबंध तपासणे, हे या अभ्यासाचे एक उदिष्ट असते. तसेच अन्य तात्कालिक भाषांशी या भाषेची तुलना केली जाते. एकच भाषा वैकासिक टप्प्यांवर बदललेली दिसते. मराठीच्या बाबतीत यादवकालीन, बहमनीकालीन, पेशवे कालीन आणि अर्वाचीन हे
पूर्ण वाचा →
भाषेविषयीचे कुतूहल प्राचीन काळापासून माणसाला वाटत आले आहे. अगदी पूर्वीपासूनच लोकपरंपरेत भाषेच्या उगमाबद्दल, शक्तीबद्दल विविध आख्यायिका, कहाण्या प्रचलित होत्या, तो त्या कुतूहलाच्याच पूर्तीचा प्रयत्न होय. भाषा हे आपल्या अंतरंगातील मनोगत, भावना, विचार इत्यादी प्रगट करण्याचे साधन आहे, ही जाणीव तर पूर्वीपासून होतीच. पण या साधनाचे स्वरूप नेमके कसे आहे, हे
पूर्ण वाचा →
भारताच्या महाराष्ट्र, गोवा, गुजरात, छत्तीसगड, कर्नाटक आणि तेलंगणा राज्यांमध्ये मराठी बोलली जाते. दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव या केंद्रशासित प्रदेशातही मराठी बोलतात. हो, हे दोन्ही केंद्रशासित प्रदेश २०२० मध्ये एकत्रित करण्यात आले होते.
भारतातले मराठी बोलणारे जिल्हे
भारताबाहेर बर्याच देशांमध्ये मराठी भाषिक राहतात. त्यांच्यातून सात प्रमुख आहेत.
मुकुंदराज
पूर्ण वाचा →
दैनंदिन बोलीभाषेतून मराठीचे संवर्धन करणे, मराठीचे सौंर्दय, खानदानीपणा टिकवून ठेवणे हे प्रत्येक मराठी भाषकाचे कर्तव्य आहे.
पूर्ण वाचा →
भाषेची सर्जनशीलता म्हणजे भाषांमध्ये काहीतरी नवनिर्माण होण्याची प्रक्रिया....
सामान्यतः भाषेत नाविण्याने काही निर्मित केले गेले किंवा निर्मित असे असल्यास भाषेची सर्जनशीलता होय...
अर्थात,
भाषेची सर्जनशीलता => भाषेंमधील नवनिर्मित प्रक्रिया
सर्जनशीलता : (क्रिएटिव्हिटी). सर्जनशीलतेच्या क्षेत्रात बरेच संशोधन झालेले असले, तरी तिची सुस्पष्ट आणि सर्वांना मान्य होईल अशी व्याख्या करता आली नाही आणि तिच्या मूल्यमापनाचे प्रयत्नही
सोलापूर जिल्ह्यात मराठी, कन्नड व तेलुगू भाषांचा व संस्कृतींचा संगम झाल्याचे चित्र दिसते. येथील मराठी बोली विशिष्ट हेलकाव्यांसह (हेल काढून) बोलली जाते. मराठी बोली भाषेच्या उच्चारशैलीवर प्रामुख्याने धनगर भाषेचा प्रभाव जाणवतो. येथील लोक परस्परांशी मराठी, कन्नड, तेलुगू व हिंदी अशा सर्व भाषांत सहजतेने बोलताना आढळतात.
पूर्ण वाचा →
भाषेचा सुमारे एक हजार वर्षांचा इतिहास हा काही सरळ वाढीचा व विकासाचा इतिहास नाही. प्रारंभीच्या पर्वात म्हणजे जवळजवळ सोळाव्या शतकापर्यंत संस्कृत विरुद्ध मराठी हा वाद निदान ज्ञानविज्ञानाच्या क्षेत्रात चालू होता. काव्यरचना मराठीत होत गेल्या हे खरे, महानुभव पंथाने मराठी ही अधिकृत धर्मभाषा म्हणून पुरस्कृत केली हेही खरे तथापि तरीही संत
पूर्ण वाचा →
भाषिक सर्जन आणि उपयोजन-अरुण शिंदे यांचे भाशिक सर्जन आणि उपयोजन,
पूर्ण वाचा →
दोन शब्दांच्या अर्थात एकाच ध्वनीमुळे फरक पडतो, तेव्हा तो ध्वनी त्या भाषेतला स्वनिम असतो.
स्वरूप :
स्वनिम स्वरूपाबाबत विद्वानांमध्ये एकमत नाही. वेगवेगळ्या विद्वानांनी ते वेगवेगळ्या विषयांशी संबंधित मानले आहे. ब्लूमफिल्ड आणि डॅनियल जोन्स यांनी ते भौतिक अस्तित्व म्हणून स्वीकारले आहे. एडवर्ड सपिर याला मानसशास्त्रीय एकक मानतात. प. एफ. ट्वीडल फोनमला एक अमूर्त