कॅटेगरी: पर्यावरण
राष्ट्रीय सरोवर संवर्धन योजना
महानगरात वाढत्या लोकसंख्येमुळे तलाव, नदी, सरोवर अशा नैसर्गिक घटकांवर पर्यावरणात्मकदृष्ट्या परिणाम होत आहे. महानगरातही नैसर्गिक सौंदर्य राखले जावे, पर्यावरणाचा समतोल ढासळू नये यासाठी केंद्र शासनाने राष्ट्रीय सरोवर संवर्धन योजना सुरू केली आहे.
धरण बांधणी
पायाचा अभ्यास - धरणबांधणीत मजबूत पायाचे महत्त्व अनन्यसाधारण असते. साठवलेल्या पाण्याचा, स्वतःच्या वजनाचा, झिरपणाऱ्या पाण्याचा
पूर्ण वाचा →🕒 3 year ago👁️ 38 views🌐 marathi
हवामान बदल, वन संवर्धन आणि प्रदूषण, सागरी संवर्धन, प्रकाश-ध्वनी-रंग प्रदूषण, हवा-पाणी-माती संवर्धन अशा विविध ७ विभागांत विभागलेली आहे. यातील विविध पर्यावरण विषयावर तज्ञ आणि अभ्यासकांनी माहितीपूर्ण व उद्बोधक लेख लिहिले आहेत.
मराठी विश्वकोशातील व्याख्येनुसार विशिष्ट वेळचे पर्यावरण म्हणजे शिलावरण, जलावरण, जीवावरण व वातावरण या मुख्य भूवैज्ञानिक घटकांतील सतत चालू असणाऱ्या प्रक्रिया
पूर्ण वाचा →🕒 3 year ago👁️ 48 views🌐 marathi
अनेक शक्ती आपल्या नैसर्गिक जलस्रोतांवर गंभीरपणे परिणाम करत आहेत. यापैकी बरेचसे प्रामुख्याने मानवी कृतींचे परिणाम आहेत आणि त्यामध्ये इकोसिस्टम आणि लँडस्केप बदल, अवसादन, प्रदूषण, अति-अमूर्तता आणि हवामान बदल यांचा समावेश आहे.
सजीवांना अपायकारक किंवा विषारी असे पदार्थ पर्यावरणात मिसळण्याची प्रक्रिया म्हणजे पर्यावरणीय प्रदूषण. पर्यावरणातील हवा, जल व मृदा अशा घटकांमध्ये अपायकारक
पूर्ण वाचा →🕒 3 year ago👁️ 36 views🌐 marathi
पृथ्वीचे वातावरण हा पृथ्वीच्या पृष्ठभागालगत तिच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे लपेटून असलेला वायूंचा थर आहे. यावातावरणात नायट्रोजन (७८.00 %), ऑक्सिजन (२१ %), आरगॉन (०.९ टक्के%), कार्बन डायऑक्साईड (०.०3%), आर्द्रता इतर वायु व घटक ०.०७ इत्यादी घटकांचा समावेश आहे. पृथ्वीच्या वातावरणातील वायूंच्या या मिश्रणास हवा असे म्हणतात.
पृथ्वीवर जीवसृष्टी निर्माण होण्याची अनेक कारणे आहेत.
पूर्ण वाचा →🕒 3 year ago👁️ 42 views🌐 marathi
( सोशल इन्व्हाय्रन्मेन्ट ). मानवासभोवतीचे सर्व मानवनिर्मित भौतिक, सामाजिक, सांस्कृतिक आणि राजकीय घटक यांतील परस्परसंबंध आणि आंतरक्रिया यांतून तयार होणाऱ्या सर्वंकश आवरणास सामाजिक पर्यावरण असे संबोधण्यात येते.
पर्यावरण:
सजीवांची राहण्याची जागा म्हणजे सजीव वातावरण. यात अॅजिओटिक आणि बायोटिक घटक आहेत. हे भौतिक, सांस्कृतिक, सामाजिक, आर्थिक, जैविक आणि भौतिक क्षेत्र आहे ज्यामध्ये
पूर्ण वाचा →🕒 3 year ago👁️ 56 views🌐 marathi
पर्यावरण म्हणजे आपल्या भोवतीचा परिसर असे सामान्यपणे म्हणता येईल.
पर्यावरण म्हणजे काय ?
हवा, पाणी, जमीन, वनस्पती, पशुपक्षी, कीटक, माणूस, सर्व मिळून पर्यावरण बनत असते. निसर्गामध्ये या सगळयांचे प्रमाण व त्यांची रचना अशा विशिष्ट प्रकारे केलेली असते की,
पूर्ण वाचा →🕒 3 year ago👁️ 60 views🌐 marathi
निसर्गामधील सजीव आणि निर्जीव घटकांचा परस्पर संबंध त्याचबरोबर ज्या विषयांतर्गत याचा अभ्यास केला जातो तो म्हणजे पर्यावरणशास्त्र होय.
सजीवांचा पर्यावरणाशी असलेला आंतरसंबंध यांचा अभ्यास आणि विश्लेषण केले जाते. सजीवांचे एकमेकांशी संबंध कसे असतात, त्यांचा एकमेकांवर कसा परिणाम होतो, अजैविक घटकांवर ते कसे अवलंबून असतात आणि या घटकांवर सजीवांचा काय परिणाम
पूर्ण वाचा →🕒 3 year ago👁️ 41 views🌐 marathi
सांस्कृतिक पर्यावरण हे स्वतंत्र शास्त्र आहे ज्यामध्ये विभागातून स्वतंत्र न होता मानवी जीवनात पर्यावरणीय क्षेत्राचे फायदे आणि तोटे यांचा समावेश आहे. या अभ्यासाचे उद्दीष्ट म्हणजे पर्यावरणाच्या पर्यावरणावरील परिणाम माणसाला निसर्गाची हानी आणि त्याचा फायदा, यामुळे होणारे नुकसान आणि त्याचे फायदे आणि निसर्गाचे मानवी हानी आणि फायदे यावर विचार करणे.
या
पूर्ण वाचा →🕒 3 year ago👁️ 46 views🌐 marathi
हरित वनस्पती आणि शैवाल हे प्रकाश संश्लेषणाद्वारे पर्यावरणातील असेंद्रिय पदार्थांपासून सेंद्रिय पोषक घटक स्वरूपात स्वत:चे अन्न तयार करतात. त्यांना उत्पादन किंवा स्वयंपोषी म्हणतात. उत्पादकांनी तयार केलेल्या अन्नाचे भक्षण करणाऱ्या सजीवांना भक्षक किंवा परपोषी म्हणतात.
पूर्ण वाचा →🕒 3 year ago👁️ 40 views🌐 marathi
जैवविविधता
जैवविविधता मानवी जीवनाचा आधार आहे. पृथ्वीतलावर सजीवांची जी काही विविधता आढळते त्यालाच जैवविविधता असे संबोधले जाते. ही विविधता तीन पातळ्यांवर असते – प्रजाती, परिसंस्था आणि जनुकीय. किडा-मुंगी, वाघ, साप, पक्षी इ. ही आहे जीवांची विविधता. गवताळ रानं, जंगलं, खारफुटीची जंगलं इ. म्हणजेच परीसंस्थेची विविधता. आणि एखाद्या जीवामध्ये/प्रजातीमध्ये ज्या उपजाती
पूर्ण वाचा →🕒 3 year ago👁️ 41 views🌐 marathi
