कॉम्टे आणि इतर विचारवंतांच्या मते समाजाबद्दलचे अज्ञान हे सर्व सामाजिक वाईटाचे मूळ आहे आणि समाजाबद्दलचे ज्ञान हेच त्याचा मानस आहे. वैज्ञानिक पद्धतीने प्राप्त केल्यास चांगल्या समाजाचा विकास शक्य होईल आणि समाजाचे विज्ञान विकसित होताच माणूस आपल्या सामाजिक नशिबाचा स्वामी होईल असे भाकीत त्यांनी केले.
पूर्ण वाचा →
भारतामध्ये समाजशास्त्रीय विचार अगदी कौटिलीय अर्थशास्त्रा पासून श्रीधर व्यंकटेश केतकरांच्या महाराष्ट्रीय ज्ञानकोश गंथांपर्यंत आढळत असले, तरीही समाजशास्त्र हा विषय मुंबई विदयापीठात १९१९ मध्ये स्थापन झाला. मुंबई व कलकत्ता ही सुरूवातीच्या काळात त्यांची प्रमुख केंद्रे राहिली.
पूर्ण वाचा →
समाजशास्त्राचे जनक ऑगस्ट कोम यांना समाजशास्त्राचे जनक म्हणतात.
पूर्ण वाचा →
(1): अक्ष किंवा केंद्रावर फिरण्याची क्रिया किंवा प्रक्रिया. (२) एखादी गोष्ट फिरवण्याची क्रिया किंवा भावना. : एक संपूर्ण वळण: फिरणारे शरीर किंवा आकृती त्याच्या मूळ अभिमुखतेकडे परत येण्यासाठी आवश्यक कोनीय विस्थापन.
पूर्ण वाचा →
साहित्य आणि समाज यांच्यात बांधलेले
साहित्य सामाजिक सहानुभूती व्यक्त करते; साहजिकच त्याचा आपल्या मनावर आणि वृत्तीवर काही सकारात्मक प्रभाव पडतो . समाज साहित्यावर जिवंत पद्धतीने प्रतिक्रिया देतो. प्रेरणादायी कविता समाजावर सामान्य प्रभाव निर्माण करते. हे आपल्या भावना आणि कल्याणासाठी उत्साह वाढवते.
साहित्य हे मानवसापेक्ष असून, मानव हा समाजसापेक्ष तर समाज संस्कृतीसापेक्ष असल्याने साहित्याच्या माध्यमातून जीवनाचा खरा अर्थ उलगडण्याचे सामाजिक प्रयोजन साध्य होते. यामुळेच साहित्य हा समाजाचा आरसा आहे, या विधानाला कमालीची अर्थगर्भता आहे.
पूर्ण वाचा →
मराठी साहित्य, समाज आणि संस्कृती' हा डॉ. आनंद यादव यांचा तिसरा समीक्षा ग्रंथ.
पूर्ण वाचा →
संस्कृतीचे प्रमुख घटक म्हणजे चिन्हे, भाषा, नियम, मूल्ये आणि कलाकृती .
पूर्ण वाचा →
जाॅन्सन यांच्या व्याख्येनुसार समाजशास्त्र अभ्यासविषय सामाजिक समूहांचे अध्ययन असावे. त्यांच्यामते समाज हा एक विशाल समूह आहे.
पूर्ण वाचा →
संस्कृती या संस्कृत शब्दाचा अर्थ 'चांगले करणे' असा होतो. धर्मासह समग्र अंतर्बाह्य जीवनाच्या उन्नत अवस्थेसाठी संस्कृती हा शब्द वापरला जातो. प्रकृती म्हणजे निसर्ग, विकृती म्हणजे निसर्गात होणारा विकार आणि संस्कृती म्हणजे प्रकृतीत विकार होऊ नये म्हणून त्यावर करायचा संस्कार.
पूर्ण वाचा →