वेद हे वैदिक संस्कृतमध्ये रचलेल्या धार्मिक ग्रंथांचे एक मोठे शरीर आहे आणि ते हिंदू धर्मातील सर्वात जुने धर्मग्रंथ म्हणून ओळखले जातात. पुराण हे भारतीय साहित्याचा एक विशाल संग्रह आहे ज्यामध्ये दंतकथा आणि पारंपारिक लोककथा यासारख्या विस्तृत विषयांचा समावेश आहे.
पूर्ण वाचा →
ईश व इतर प्राचीन उपनिषदे म्हणजे केन, कठ किंवा काठक, प्रश्न, मुंडक, ऐतरेय, तैत्तिरीय, छांदोग्य, बृहदारण्यक, कौषीतकी व श्वेताश्वतर ही उपनिषदे सर्व उपनिषदांमध्ये प्राचीन अर्थात ब्राह्मणकालीन होत. केन व प्रश्न यांत गद्य व पद्य अशा दोन्ही शैलींचे भाग आहेत. ईश,
पूर्ण वाचा →
नैसर्गिक असमानता लोकांमध्ये त्यांच्या भिन्न क्षमता, प्रतिभा आणि त्यांच्या भिन्न निवडीमुळे उद्भवतात. सामाजिकरित्या निर्माण होणारी असमानता म्हणजे समाजातील संधींच्या असमानतेमुळे किंवा एका गटाकडून दुसऱ्या गटाचे शोषण झाल्यामुळे निर्माण होणारी असमानता.
सामाजिक असमानतेवर आणि श्रेष्ठत्व-कनिष्ठत्व या संकल्पनांवर आधारित श्रेणिरचनात्मक संघटित संरचना म्हणजेच समाजव्यवस्थेच्या सदस्यांची विषम दर्जा असलेल्या स्तरांत झालेली रचना होय. सर्व मानवी समाजांत कोणत्या ना कोणत्या स्वरूपातील विषमता असतेच. सर्वच समाजात सत्ता, संपत्ती आणि प्रतिष्ठा यांची विषम वाटणी झालेली असते.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
आधुनिक भारतात, स्वातंत्र्यपूर्व भारताप्रमाणेच, गरीब बहुतेक 'नीच जाती' आहेत तर श्रीमंत 'उच्च जाती' आहेत, ज्यामुळे भारतात जातीय विषमता अजूनही सुरू असल्याचे दिसून येते.
पूर्ण वाचा →
इंग्रजांच्या शिक्षण धोरणाचा उद्देश भारतात “मानसिक गुलामगिरी” प्रस्थापित करणे हे वसाहतवादी राजवट टिकवून ठेवण्याचे असल्याचे सांगून, गुजरातचे राज्यपाल आचार्य देवव्रत यांनी शुक्रवारी सांगितले की, 1835 मध्ये लॉर्ड मॅकॉले यांच्या शिफारशीनुसार ब्रिटिशांनी भारतातील “गुरुकुल शिक्षण व्यवस्था नष्ट” केली. "खोल खोलवर रुजलेली...
पूर्ण वाचा →
ब्रिटीशांच्या आधी, भारतात गुरुकुल आणि मदरसे सारख्या स्वतःच्या शैक्षणिक प्रणाली होत्या . ईस्ट इंडिया कंपनीने, त्यांच्या पहिल्या 60 वर्षांच्या राजवटीत त्यांनी भारतात राज्य केलेल्यांच्या शिक्षणाची फारशी काळजी घेतली नाही. (इंग्लंडमध्येही, सार्वत्रिक शिक्षण खूप नंतरच्या टप्प्यावर आले.)
पूर्ण वाचा →
400,000 पेक्षा जास्त श्लोकांसह 18 मुख पुराणे (मुख्य पुराणे) आणि 18 उप पुराणे (लघु पुराणे) आहेत. विविध पुराणांच्या पहिल्या आवृत्त्या तिसर्‍या ते दहाव्या शतकादरम्यान रचल्या गेल्या असण्याची शक्यता आहे.
पूर्ण वाचा →
अरुण म्हणतात की वेदकाळाच्या सुरुवातीच्या काळात सामवेद हा मंत्रांचा वेद होता आणि तो सर्वात जुना वेद मानला जातो. वरुण म्हणतो की ऋग्वेद हा सर्वात जुना वेद आहे आणि त्यात वेगवेगळ्या देवांची स्तुती करणारे स्तोत्र आहेत.
पूर्ण वाचा →