उपनिषदांमध्ये ब्रह्मांडातील स्पष्ट विविधतेमागील एकच, एकसंध तत्त्व असलेल्या परस्परसंबंधित विश्वाचे दर्शन आहे, ज्याच्या कोणत्याही अभिव्यक्तीला ब्रह्म म्हणतात. या संदर्भात, उपनिषदे शिकवतात की ब्रह्म हा मानवी व्यक्तीचा अपरिवर्तनीय गाभा असलेल्या आत्म्यात राहतो
पूर्ण वाचा →
व्यास हे वेदांचे संकलक आहेत, ज्यांनी चार प्रकारच्या मंत्रांची चार संहितांमध्ये (संग्रह) मांडणी केली.
पूर्ण वाचा →
वस्तुतः उपनिषद हे वेदांचे भाग आहेत. यजुर, समा आणि अथर्व हे चार वेद आहेत. संवेदा, ब्राह्मण, आरण्यक आणि उपनिषद असे वेद चार भागात विभागलेले आहे. विभागातून हे लक्षात येते की उपनिषद दिलेल्या वेदाचा शेवटचा भाग बनवतात.
भारतातील जातिव्यवस्था श्रेणीबद्ध असमानतेच्या संकल्पनेवर आधारित आहे. त्यात काही जाती उच्चवर्णीय तर काही इतर जाती खालच्या जाती म्हणून पडताळतात.
पूर्ण वाचा →
भारतात, पारंपारिकपणे, महिला आणि पुरुषांना कठोर भूमिका दिल्या जात होत्या ज्या त्यांना पाळायच्या होत्या. उदाहरणार्थ, खेड्यांमध्ये, स्त्रियांनी स्वयंपाक करणे, स्वच्छ करणे, मुले जन्माला घालणे आणि त्यांचे संगोपन करणे अपेक्षित आहे आणि पुरुष हे काम करतात आणि पैसे कमवतात . कायदा
पूर्ण वाचा →
आधुनिक भारतात, स्वातंत्र्यपूर्व भारताप्रमाणेच, गरीब बहुतेक 'नीच जाती' आहेत तर श्रीमंत 'उच्च जाती' आहेत , ज्यामुळे भारतात जातीय विषमता अजूनही सुरू असल्याचे दिसून येते.
पूर्ण वाचा →
इंग्रजी शिक्षण समाजातील उच्चभ्रू वर्गासाठी उपलब्ध करून देण्यात आले होते, ते त्या काळातील पाठशाळांची जागा घेते ज्याने खालच्या वर्गातील विद्यार्थ्यांनाही सोय केली होती. स्वातंत्र्य, स्वातंत्र्य, समता आणि बंधुता या तत्त्वांचा आणि मूल्यांचा प्रचार करून जातिव्यवस्थेतील दुष्कृत्ये दूर करण्यात मदत केली.
पूर्ण वाचा →
अनेकांचा असा विश्वास आहे की या गटांची उत्पत्ती ब्रह्मदेवापासून झाली आहे. पदानुक्रमाच्या शीर्षस्थानी ब्राह्मण होते जे प्रामुख्याने शिक्षक आणि विचारवंत होते आणि असे मानले जाते की ते ब्रह्मदेवाच्या डोक्यातून आले आहेत. नंतर क्षत्रिय आले, किंवा योद्धे आणि राज्यकर्ते, कथितपणे त्याच्या
पूर्ण वाचा →
भारतातील आर्थिक परिवर्तनामध्ये जाती अडथळा आणण्याचे तीन मार्ग आहेत: शेती क्षेत्रातील उत्पादकता अपयशाशी संबंधित मालकी आणि जमीन असमानता . उच्च शिक्षणातील उच्चभ्रू पक्षपात आणि सामूहिक शिक्षणाकडे ऐतिहासिक दुर्लक्ष.
पूर्ण वाचा →
भारतीय जाती व्यवस्था ही भारतीय समाजाची पायाभूत व्यवस्था आहे. प्राचीन भारतात ह्या व्यवस्थेचा विकास झाला आणि ती पुढे मध्ययुगीन काळात, आधुनिक पूर्व काळात आणि आधुनिक काळात बदलत गेली असे मानले जाते.
पूर्ण वाचा →