छोटा नागपूर परिसरात भारतातील सर्वात मौल्यवान खनिज संसाधने आहेत. दामोदर खोऱ्यात कोळशाचे विपुल साठे आहेत आणि हजारीबाग प्रदेश हा जगातील अभ्रकाच्या मुख्य स्त्रोतांपैकी एक आहे.
पूर्ण वाचा →
हे एकतर ज्ञात उंचीच्या बेंचमार्कपासून विहिरीवरील संदर्भ बिंदूपर्यंत सर्वेक्षण करून मोजले जाऊ शकते किंवा स्थलाकृतिक नकाशांवरून अंदाज लावले जाऊ शकते. त्यानंतर भूजलाच्या पृष्ठभागाची उंची भूपृष्ठाच्या उंचीवरून भूजलाची खोली वजा करून मोजली जाऊ शकते.
पूर्ण वाचा →
उन्हाळ्यात बऱ्याचदा असं होतं की आपल्या शरीरात पाण्याची कमतरता भासते. यालाच वैद्यकीय भाषेत डिहाइड्रेशन (dehydration) असं म्हणतात. डिहाइड्रेशन झालं की आपल्याला खूप समस्या सुरु होतात. शारीरिक त्रास सुरु होतो आणि जर वेळीच पाणी मिळालं नाही तर मात्र जीव सुद्धा जाऊ
पूर्ण वाचा →
वृक्षतोड, रस्ते बांधणी आणि अपस्ट्रीम शेती अनेकदा मातीची धूप वाढवते, परिणामी गाळ वाढतो . यामुळे प्रवाहाच्या मध्यभागी पूर येतो आणि पाण्याचा प्रवाह कमी होतो. अवसादनामुळे जगातील प्रमुख जलसाठे देखील अडकत आहेत, सध्या अंदाजे 6000 km3 पाणी आहे.
पूर्ण वाचा →
हिमालयात अनेक नद्या उगम पावतात ह्या नद्या भारत,पाकिस्तान,बांगलादेश व चीनमधील जवळपास १५० कोटीहून अधिक लोकसंख्या म्हणजे ३०-३५ टक्के मानवांच्या पाण्याचा मुख्य स्रोत आहे. गंगा,ब्रह्मपुत्रा,सिंधू या हिमालयातील महत्त्वाच्या नद्या आहेत.
तापी नदीचा उगम मध्य प्रदेशात सातपुडा पर्वतरांगावर मुलताई येथे होतो. या नदीचा प्रवाह पूर्वेकडून पश्चिमेकडे आहे. सूर्याने स्वत:च्या उष्णतेपासून संरक्षण मिळवण्यासाठी तापी नदी निर्माण केली आहे, असे पौराणिक कथांमध्ये म्हटले जाते.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
भारतातील 7 पठार कोणते आहेत? मारवाड पठार, मध्य हाईलँड, बुंदेलखंड उंच प्रदेश, माळवा पठार, बघेलखंड, छोटा नागपूर पठार, मेघालय पठार, दख्खन पठार आणि छत्तीसगड मैदान हे भारतातील सात पठारांपैकी आहेत.
पूर्ण वाचा →
भूजलाचा ऱ्हास प्रामुख्याने सतत भूजल उपसण्यामुळे होतो. भूजल कमी होण्याचे काही नकारात्मक परिणाम: पाण्याची पातळी कमी करणे. जास्त पंपिंगमुळे भूजल पातळी कमी होऊ शकते आणि विहिरी यापुढे भूजलापर्यंत पोहोचू शकत नाहीत.
पूर्ण वाचा →
द्वीपकल्पीय पठार आणि मध्य उच्च प्रदेशातून
पूर्ण वाचा →