मौद्रिक धोरणाचे अंतिम उद्दीष्ट साध्य करण्याच्या उद्देशाने व्याज दर, पैशांचा पुरवठा आणि कर्जाची उपलब्धता यासारख्या परिमाणांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी केंद्रीय बँकेच्या नियंत्रणाखाली असलेल्या आर्थिक साधनांचा वापर करणे म्हणजे मौद्रिक धोरण होय.
पूर्ण वाचा →
म्हणून, कॉल मनी रेट हे भारतातील चलनविषयक धोरणाचे साधन नाही. कॉल मनी रेट ज्यावर अल्प-मुदतीचे फंड पैसे बाजारात घेतले जातात आणि कर्ज दिले जातात.
पूर्ण वाचा →
चलनविषयक धोरण हे मध्यवर्ती बँकेने मांडलेले स्थूल आर्थिक धोरण आहे. यामध्ये पैशाचा पुरवठा आणि व्याजदराचे व्यवस्थापन समाविष्ट आहे आणि महागाई, उपभोग, वाढ आणि तरलता यासारख्या व्यापक आर्थिक उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी देशाच्या सरकारद्वारे वापरले जाणारे मागणी बाजूचे आर्थिक धोरण आहे.
पूर्ण वाचा →
सरकारी खर्च म्हणजे शिक्षण, आरोग्यसेवा, सामाजिक संरक्षण, संरक्षण इत्यादी वस्तू आणि सेवांच्या संपादनावर सरकार किंवा सार्वजनिक क्षेत्राने खर्च केलेला पैसा. तो आर्थिक धोरणांतर्गत येत नाही.
पूर्ण वाचा →
व्यावसायिक बँक ही एक वित्तीय संस्था आहे जी आपल्या ग्राहकांना कर्ज, ठेवींचे प्रमाणपत्र, बचत बँक खाती बँक ओव्हरड्राफ्ट इत्यादी सेवा प्रदान करते . या संस्था व्यक्तींना कर्ज देऊन आणि कर्जावर व्याज मिळवून पैसे कमवतात.
पूर्ण वाचा →
फेड विकासाला चालना देण्याचा प्रयत्न करत असताना, अर्थव्यवस्था मंदीत असताना व्याजदर सामान्यत: कमी होतात . कर्जाचे पुनर्वित्त करणे आणि अधिक महत्त्वपूर्ण खरेदी करणे हे कमी व्याजदराचा फायदा घेण्याचे मार्ग आहेत.
पूर्ण वाचा →
दोन प्रकारचे चलनविषयक धोरण विस्तारात्मक आणि आकुंचनात्मक आहेत.
ओपन मार्केट ऑपरेशन्स (ओएमओ) हे सर्वाधिक वारंवार वापरले जाणारे चलन धोरण आहे. टिकाऊ तरलता शोषून घेण्यासाठी आणि इंजेक्शन देण्यासाठी सरकारी रोख्यांची विक्री आणि खरेदी याला ओपन मार्केट ऑपरेशन्स म्हणून ओळखले जाते.
पूर्ण वाचा →
मौद्रिक धोरणाचे अंतिम उद्दीष्ट साध्य करण्याच्या उद्देशाने व्याज दर, पैशांचा पुरवठा आणि कर्जाची उपलब्धता यासारख्या परिमाणांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी केंद्रीय बँकेच्या नियंत्रणाखाली असलेल्या आर्थिक साधनांचा वापर करणे म्हणजे मौद्रिक धोरण होय.
पूर्ण वाचा →
पतनियंत्रणाची साधने – गुणात्मक (चलनविषयक धोरण)
1) तारण मूल्य व कर्ज रक्कम यातील गाळा ठरवणे टेस्ट – बँक योग्य प्रकारच्या तारनावरच कर्ज देतात. मात्र तारणाच्या बाजारमूल्याच्या काही टक्केच कर्ज दिले जाते. तारणाचे बाजारमूल्य व कर्जाची रक्कम यातील टक्केवारीत फरक म्हणजे तारण